فرهنگ خوجالی – گَدَه بَی در قفقاز جنوبی و انتشار آن در شمال غرب ایران | ||
| مطالعات باستان شناسی | ||
| مقاله 10، دوره 12، شماره 3 - شماره پیاپی 23، پاییز 1399، صفحه 217-241 اصل مقاله (1.53 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jarcs.2019.250873.142544 | ||
| نویسندگان | ||
| علی کریمی کیا* 1؛ رضا رضالو2 | ||
| 1دانشجوی دکتری باستانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی | ||
| 2استاد گروه باستانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی | ||
| چکیده | ||
| در ادبیات باستان شناسی جمهوری آذربایجان فرهنگی به نام فرهنگ خوجالی – گَدَهبَی شناخته شده که از لحاظ گاهنگاری در حوزه جغرافیایی قفقاز به عصر مفرغ متاخر و آهن قدیم و در شمال غرب ایران به عصر آهن I و II شامل می شود. این فرهنگ در ادبیات باستان شناسی علاوه بر نام خوجالی – گدهبی به نام هایی مانند زاقافیای مرکزی، فرهنگ گنجه – قرهباغ در جمهوری آذربایجان و در ارمنستان فرهنگ لچاشن – متسامور شناخته می شود. از آنجا که این فرهنگ برای اولین بار از منطقه خوجالی – گدهبی (جمهوری) آذربایجان شناسایی شده به این نام معروف گشته است. بیشترین داده های باستان شناسی این فرهنگ از گورستان های بدون استقرار به دست آمده و مطالعه شده است. در این مقاله سعی خواهد شد شاخصه های اصلی این فرهنگ بصورت توصیفی-تحلیلی با استناد به دادههای باستان شناسی و با رویکردی مقایسهای به بحث و بررسی گذاشته شود. پرسش هایی ازقبیل اینکه، مهمترین شاخصههای باستان شناسی این فرهنگ در جغرافیای مورد مطالعه چیست؟ نقطه شکل گیری، منشاء و مسیر انتشار این فرهنگ چگونه تبیین میگردد؟ پاسخ به این مجهولات می تواند افق روشن و پیش زمینهی مناسبی برای مطالعات این فرهنگ در شمال غرب ایران را فرهم سازد. از ویژگیهای اصلی این فرهنگ، استفاده از سفالهای خاکستری رنگ، تدفین های مختلف الشکل، داشتن نوع زندگی بصورت نیمه کوچرو، در گستره معنوی و مذهبی ساخت و بکارگیری معبد بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرهنگ خوجالی – گَدَه بَی؛ قفقاز جنوبی؛ جمهوری آذربایجان؛ شمال غرب ایران؛ مفرغ متاخر؛ آهن قدیم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,149 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 922 |
||