شناسایی و اولویت بندی راهبردهای کاهش آسیب پذیری نواحی شهری در برابر تهدیدات نظامی (نمونة موردی: ناحیة یک از منطقة ۱۱ تهران) | ||
| پژوهشهای جغرافیای انسانی | ||
| دوره 53، شماره 4، زمستان 1400، صفحه 1209-1228 اصل مقاله (607.33 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2020.279447.1007902 | ||
| نویسندگان | ||
| فرشاد نوریان* 1؛ سجاد عبدالله پور2؛ رضا قاضی3؛ مرتضی گلشاهی4 | ||
| 1دانشیار دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران | ||
| 2کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران | ||
| 3کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران | ||
| 4کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، دانشگاه ارومیه | ||
| چکیده | ||
| تحولات ایجادشدة ناشی از تمرکز فعالیت های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، و سیاسی در شهرها و نیز بی توجهی به ویژگی های یک محیط ایمن و آماده در برابر تهدیدات نظامی طی دهه های اخیر آسیب پذیری شهرهای امروزی، به عنوان بستر زیست انسان در راه رسیدن به زندگی پایدار شهری، را در مواقع بحران افزایش داده است. بر این اساس، برنامه ریزی شهری به دنبال ارتقای کیفیت زندگی ساکنان و ساختن شهری ایمن و امن برای زندگی در همة شرایط، به ویژه در زمان بحران، است که راه دستیابی به این مهم از طریق شناخت اصول پدافند غیرعامل به منظور کاهش آسیب پذیری شهرها در زمان بروز تهدیدات نظامی است. بنابراین، در این تحقیق به عوامل مؤثر در کاهش آسیب پذیری شهرها در برابر تهدیدات نظامی بر اساس رویکرد پدافند غیرعامل شناسایی شده و سنجش آنها در کلانشهر تهران، به عنوان پایتخت سیاسی و اقتصادی کشور، پرداخته می شود. در این پژوهش از ناحیة یک منطقة 11 شهر تهران به عنوان محدودة مطالعاتی استفاده شده است. این ناحیه در بیشتر طرحهای فرادست بخش مهمی از هستة مرکزی شهر تهران معرفی شده است و به علت استقرار طیف وسیعی از کاربری های مهم شهری، فراشهری، و ملی در حملات هوایی آسیب پذیر به نظر می رسد. بر این اساس، روش مطالعة حاضر توصیفی- تحلیلی است و برای گردآوری داده ها از سه روش بررسی اسنادی، مشاهدة میدانی، و پیمایشی (توزیع پرسشنامه) بهره گرفته شده است. همچنین، برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرمافزار ARCGIS، SPSS، و EXPERT CHOICE استفاده و از روش AHP برای وزن دهی شاخص های پدافندغیرعامل و از آزمون فریدمن برای اولویت بندی راهبردهای کاهش آسیب پذیری ناحیة مطالعاتی در مواقع بروز تهدیدات نظامی استفاده شده است. نتایج نشان می دهد معیارهای پراکنش جمعیت (وزن: 0.230)، ویژگیهای کالبدی بافت و فرم (وزن: 0.221)، و سازگاری کاربریها (وزن: 0.147) بیشترین وزن را در میان معیارهای آسیب پذیری کسب کردند و 68 درصد از سطح نمونة مطالعاتی نیز دارای آسیب پذیری متوسط رو به بالا در برابر تهدیدات نظامی است. همچنین، مهم ترین راهبردهای کاهش آسیب پذیری در برابر تهدیدات نظامی به ترتیب توسعة کاربری های چندعملکردی در محدوده با ساماندهی کاربری های فرهنگی و مذهبی (W7O8)، ساماندهی و مکان یابی فضاهای سبز و باز در محدوده برای تعریف مراکز پشتیبان در زمان بحران (W6O5)، و توجه به ایجاد فضاهای امن در محدوده (S4O4) شناسایی شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پدافند غیرعامل؛ پهنه بندی آسیب پذیری؛ تهدیدات نظامی؛ ناحیة یک منطقة 11 تهران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,316 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,048 |
||