تحلیل خوانش تصویری مولوی و سهروردی از مفهوم اسارت پرندۀ روح (داستانهای پرندگان در مثنوی و رسالههای تمثیلی) | ||
| مجله ادیان و عرفان | ||
| دوره 53، شماره 1، شهریور 1399، صفحه 23-42 اصل مقاله (268.67 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrm.2020.305214.630082 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم حق شناس* 1؛ داود اسپرهم2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامهطباطبایی | ||
| 2دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامهطباطبایی؛ | ||
| چکیده | ||
| در عرفان و فلسفه گزارۀ هبوط روح همواره در تصویر پرنده نمود یافته است. مولانا و سهروردی از این تمثیل، بارها برای بیان مقاصد خویش بهره بردند. این جستار با بررسی داستانِ پرندگان در مثنوی و رسالههای تمثیلی سهروردی چون عقل سرخ، صفیر سیمرغ، آواز پرجبرئیل، لغت موران و قصۀ غربت غربی نشان میدهد که دو عامل اسباب تمایز این تصاویر تمثیلی را رقم میزند؛ ابتدا حالات و موقعیتهای گوناگون شناسا است؛ اینکه ادراک شناسا از یک پدیدار به واسطۀ شرایط خاصی که در آن قرار میگیرد، متفاوت خواهد بود؛ بنابراین، رمزهایی که در داستانهای رمزی ممثل میشوند، به فراخور مراتب روحی فرد متنوع خواهند بود. دوم پدیده و تجلی آن در سطح آگاهی است؛ اینکه آگاهی سبب میشود پدیده در شکل خاصی نمود پیدا کند. بهاینترتیب، یک گزارۀ واحد یا یک معنی ثابت و کهن همانند «اسارت روح» میتواند در ارتباط با سه عامل شناسا، پدیده و زبان در قالب تصاویر رمزی متنوع بروز یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پرنده؛ تصویر؛ روح؛ سهروردی؛ مولانا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,262 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 832 |
||