تحلیل همبستگی فضایی تحولات جمعیتی با تغییرات شدت آسیبپذیری یک دهۀ اخیر کلانشهر تهران | ||
| مجله علمی " آمایش سرزمین " | ||
| دوره 12، شماره 2، مهر 1399، صفحه 299-330 اصل مقاله (1.75 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jtcp.2020.309082.670146 | ||
| نویسندگان | ||
| هادی رضایی راد* 1؛ زهرا اکبریان2 | ||
| 1عضو هیئتعلمی و استادیار گروه مهندسی شهرسازی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| 2دانشگاه آزاد اسلامی، واحد همدان، همدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| کلانشهرها، به واسطة جمعیت کلانشهری، بیش از سایر شهرها در معرض آسیب ناشی از بلایای محیطی قرار دارند و اغلب به طور روزافزون میزان آسیبپذیری آنها در حال افزایش است. ارزیابی آسیبپذیری، بهویژه در بازههای زمانی مشخص، پایههای جدیدی را برای برنامهریزی و مدیریت شهری بهتر فراهم آورده است. علاوه بر این، طی سالیان اخیر، مفهوم واژة آسیبپذیری در چارچوب بررسی ارتباط بین سیستمهای بههمپیوستة طبیعیـ انسانی و به تبع آن در اکولوژی انسانی همواره مورد توجه قرار گرفته است. از سوی دیگر، جابهجاییهای جمعیتی در مناطق مختلف شهرهای بزرگ همواره تابع الگوهای مختلف است. ازینرو، هدف اصلی از پژوهش حاضر شناسایی ارتباط فضایی تحولات جمعیتی مناطق کلانشهر تهران با تغییرات شدت آسیبپذیری محیطی طی یک دهة اخیر بود. روششناسی پژوهش مشتمل بر ارزیابی آسیبپذیری در سه لایه آسیبهای ناشی از مخاطرات طبیعی، آسیبهای ناشی از ساختار شهری، و آسیبهای محیطی طی دهة اخیر شهر تهران است. همچنین، با استفاده از نتایج سرشماری، تغییرات جمعیتی در 22 منطقة شهر تهران در یک دهة اخیر بررسی شد. نتایج پژوهش حاکی از آن است که نیمة جنوبی شهر در یک دهة اخیر بیشترین افزایش آسیبپذیری را داشته که موجب بیشترین کاهش جمعیت شده است. البته باید به منطقة 18، که در پهنة غربی شهر واقع شده، اشاره کرد که بهرغم افزایش آسیبپذیری با افزایش جمعیت روبهرو بوده است. پهنة شرقی نیمة شمالی شهر هم با افزایش آسیبپذیری همراه بوده که طی دهة اخیر دچار افزایش شدید جمعیت شده است. این تحولات میتواند در بحرانهای احتمالی آینده این بخش از شهر را بهشدت دچار چالش کند. همچنین، در پهنة غربی نیمة شمالی کاهش آسیبپذیری همراه افزایش جمعیت شهری حادث شده است که باید به ظرفیتپذیری جمعیت مورد قبول این بخش از شهر (بهویژه منطقة 22) از حیث تغییرات آسیبپذیری توجه ویژه شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آسیبپذیری محیطی؛ تحولات جمعیتی؛ ظرفیتپذیری جمعیت؛ کلانشهر تهران؛ مدیریت شهری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,313 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 835 |
||