واژه بست های ضمیری در بَشاگَردی شمالی و جنوبی: تحلیلی رده شناختی | ||
| پژوهشهای زبانی | ||
| مقاله 7، دوره 12، شماره 1، شهریور 1400، صفحه 145-168 اصل مقاله (551.28 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jolr.2020.283121.666516 | ||
| نویسندگان | ||
| سپهر صدیقینژاد1؛ عباسعلی آهنگر* 2؛ بهروز برجسته دلفروز3؛ شهلا شریفی4 | ||
| 1دانشجوی دکترای زبانشناسی همگانی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| 2استاد زبانشناسی همگانی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| 3استادیار زبان های ایرانی دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| 4دانشیار زبانشناسی همگانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مطالعۀ واژه بست بهعنوان عنصری وابسته و بینابینِ دو ردۀ تکواژیِ «واژۀ مستقل» و «وند» که به طور همزمان پارهای از ویژگی های مشترک هر دو رده را به نمایش میگذارد، از دهههای گذشته کانون توجه رهیافت های گوناگونِ زبانشناسی و موضوع بررسیِ صاحبنظران در حوزه های مختـلف زبانی بوده است. از آن مـیان، رده شناسانِ زبان نیز با تمرکز بر مشخّصه های ممیّز و نیز کشف و ارائۀ پارامترهای جهانی برای واژه بست ها، نقش بسزایی را در شناسایی، تحلیل و تبیینِ رفتارهای رده شناختی آنها ایفا نمودهاند و بدین سبب، گام های بسیار مؤثری را در پیشبُرد مطالعاتِ این واحدِ زبانی برداشته اند. نظر به جایگاهِ تعیین کننده و اهمیتِ غیرقابل انکارِ مطالعۀ گونه های زبانیِ کمتر کاویده در پژوهش های ردهشناختی، پژوهش حاضر درصدد است تا واژه بست های ضمیری در بَشاگَردی شمالی و جنوبی را بر اساس الگوی رده شناختی و پارامترهای جهانیِ آیْخِنْوالْد (2003) ارزیابی و تحلیل نموده و از این رهگذر، به تبیین نظریِ ماهیّت، ویژگی ها، گرایش ها و رفتارِ رده شناختی آنها دست یابد. در این راستا، پیکرۀ زبانی مورد نیاز پژوهش به صورت میدانی و به شیوۀ توزیع پرسشنامه، بازگردانیِ ساختارها و جملات هدفمند و نیز ضبط گفتارِ آزادِ هشت گویشورِ (پنج مرد و سه زن) بومی، میانسال به بالا، بیسواد و ساکن دائم در منطقه و در محیط طبیعی کاربرد زبان گردآوری، آوانویسی و تحلیل گردید. بر پایۀ فرضیۀ اولیۀ نگارندگان، ماهیّت، گرایشها و رفتارِ عناصر مورد بررسی در بَشاگَردی، همسو با جهانی های پیشنهادیِ آیْخِنْوالْد (2003) برای واژه بسـتهاست. یافته های پژوهش هم آشکارا نشاندهندۀ آن است که ویژگیهای جهانی و گرایشها و رفتارهای رده شناختیِ واژه بستها نظیر آزادی در میزبانْگزینی، ناهمارزی با واژۀ واجی، همارزی با واژۀ نحوی، وقوع پس از همۀ انواع وندها و برخورداری از انسجام واجی، واجآرایی، ساختار زنجیری، آرایش نحوی، گـسترۀ نحوی و قواعد نحـویِ منحـصربه فرد در واژه بستهای بَشاگَردی نیز با امکان ارائۀ تبیینهای نظری برای آن ویژگی ها و گرایش ها تبلور می یابد. از این رو، پارامترهای رده شناختیِ الگوی مورد استناد پژوهش، فرضیۀ نگارندگان و در نتیجه، واژه بست بودنِ همۀ عناصر مورد بررسی را تأیید حداکثری می نماید. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بَشاگَردی؛ ردهشناسی زبان؛ پارامتر ردهشناختی؛ واژهبستهای ضمیری؛ واژه؛ وند | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,031 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 695 |
||