بازخوانی روایات فرجام ابنملجم | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 21، بهار 1399، صفحه 89-103 اصل مقاله (335.99 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2020.297694.473209 | ||
| نویسنده | ||
| مصطفی صادقی کاشانی* | ||
| استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی | ||
| چکیده | ||
| پس از ترور امیرمؤمنان علی بن ابی طالب (ع) به دست عبدالرحمن بن ملجم مرادی، ضارب دستگیر شد. بنا به مشهور منابع تاریخی و حدیثی، آن حضرت دربارۀ این فرد توصیههایی از جمله در خصوص چگونگی قصاص فرمودند. بخشی از گزارشهای تاریخی چنین است که فرزند ارشد او به وصیت عمل کرده و مجرم را با یک ضربت کشته است. روایات دیگر دربارۀ سرنوشت ابنملجم حکایت از برخورد سخت و خشن خانوادۀ امیرمؤمنان با قاتل دارد. برخوردی که با شکنجه و مُثله کردن او به کشته شدنش انجامید و پس از آن در آتش سوزانده شد. از یک سو این گزارشها در منابع دست اول تاریخ اسلام آمده و از سویی با توصیههای اسلام در مقابله با مُثله کردن افراد و همچنین سفارش امیرمؤمنان دربارۀ رفتار شایسته با قاتلش سازگاری ندارد و نوعی دوگانگی میان دو دسته اخبار به وجود آورده است. مسئلۀ پژوهش آن است که سرنوشت قاتل امیرمؤمنان چه شد و روایتهای گونهگون در این باره چگونه تحلیل میشود؟ هدف از این تحقیق، یافتن واقعیتِ یک رویداد تاریخی است. به نظر میرسد انگیزههای جعل و تحریف در روایات تاریخی دامنگیر این موضوع نیز شده و کتمان برخی حقایق همراه با فرافکنی امویان به ابهام و آمیختگی اخبار سرنوشت ابن ملجم کمک کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| علی بن ابیطالب؛ قصاص؛ ابن ملجم؛ مُثله؛ ضارب معاویه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,499 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,518 |
||