خاستگاه، تهافت و توافق امامیه و اهل سنت در انواع مقاصد شرع | ||
| مجله علمی "پژوهشهای فقهی" | ||
| دوره 17، شماره 4، زمستان 1400، صفحه 1183-1210 اصل مقاله (808.73 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jorr.2020.299666.1008765 | ||
| نویسندگان | ||
| سید ابوالحسن نواب* 1؛ اسدالله رضایی2 | ||
| 1دانشیار، دانشکدة مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران | ||
| 2دکتری، دانشکدة مذاهب اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| مقاصد الشَّریعه در اهل سنت و تنقیح مناط یا علل احکام، در امامیه نه ماهیت حکم است و نه دلیل آن بهشمار میرود، بلکه غایات و حکمتهای مصلحتخواهانهای پشت صحنة تشریع احکام است که فقیه را در تصمیمگیریها صحی و بجا یاری میدهد. پیشتازی عالمان اهل سنت در عرصة مقاصدی، این زمینه را فراهم آورده است که از درخت تنومند «مصالح و مفاسد»، شاخ و برگهایی ایجاد و انواع مقاصد شرع را تصویر کنند و از هر کدام آنها آثار علمی و راهکارهای عملی، استخراج کنند. یافتهها این تحقیق با رویکرد تحلیلی و نظریهپردازیکاربردی مبتنی بر روش بررسی منابع مکتوب، نشان میدهد که دو گرایش فقهی امامیه و اهل سنت، خاستگاه مقاصد شرع را مصالح و مفاسد میدانند و در «مقاصد جزئیّه»، ضمن همسویی نظری، در عمل نیز، توافق دارند و حکم مسائل جزئی فاقد نص در ابواب مختلف فقه را از طریق مقاصد جزئیه یا تنقیح مناط، روشن میکنند، هرچند فقیهان امامیه نسبت به مقاصد دیگر بهویژه مقاصد عامه و خاصه، بر نفی و اثبات آنها، موضع جدی نگرفتهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تنقیح مناط؛ شریعت؛ علل الشرایع؛ علت؛ مصلحت؛ مفسده؛ مقاصد شرع | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 837 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 561 |
||