مراعات نظیر در سورۀ انعام و نقش آن در انسجام سوره | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 52، شماره 2، اسفند 1398، صفحه 285-306 اصل مقاله (280.14 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2020.294696.669433 | ||
| نویسنده | ||
| حسن خرقانی* | ||
| دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم اسلامی رضوی؛ | ||
| چکیده | ||
| ویژگی اصلیِ متن انسجام است و از پیوندهایی که اجزاء یک متن را به هم مرتبط میسازد، انسجام واژگانی شامل «تکرار» و «همآیی» است که مبتنی بر رابطۀ معنایی واژگان با یکدیگر است. «مراعاتنظیر»، مصداق «همآیی» است و در آن واژههایی در سخن بهکاربرده میشوند که همه، داخل در یک مجموعه و زمینۀ معنایی قرار دارند. در «تضاد» نیز «همآیی» وجود دارد؛ زیرا در آن تداعی معانی صورت میگیرد. این مقاله به شیوۀ تحلیل ادبی، تناسبهای معنایی واژگان را در سورۀ انعام دنبال میکند. انعام که پیام اصلی آیات آن، مبارزه با شرک و دعوت به توحید است؛ از آفرینش، گسترده سخن میگوید و تصاویر طبیعت در آن نمودی بارز دارد. همچنین دربارۀ انسان و اعضای بدن، کارکردها و فعالیتهای جسمانی و زندگی اجتماعی او، مجموعههای گوناگون واژگانی یافتمیشود. افعال و صفات الهی نیز سهم قابل توجهی را بهخود اختصاصدادهاند. با بررسی سورۀ انعام بهخوبی روشن میشود که نمونههای «مراعاتنظیر» در آن فراوان است و با «تضاد» در هم تنیدهاند و تصویرهایی میسازند که هماهنگ و همسو با اهداف و محور سوره است و همبستگی موضوعی آن را اثبات میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انسجام؛ سورۀ انعام؛ مراعاتنظیر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,004 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 687 |
||