واکاوی رخداد و الگوهای همدید موجهای سرمایی ایران | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| دوره 52، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 165-177 اصل مقاله (1.17 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2020.238066.1007089 | ||
| نویسندگان | ||
| مصطفی کریمی* 1؛ نعمت احمدی2؛ مهرداد محمد مرادیان3؛ سمیه رفعتی4 | ||
| 1استادیار گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران | ||
| 2کارشناس ارشد آب وهواشناسی سینوپتیک گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران | ||
| 3کارشناس ارشد آب وهواشناسی سینوپتیک گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران | ||
| 4استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه سیدجمالالدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران | ||
| چکیده | ||
| موجهای سرمایی از رویدادهای فرین دمایی هستند که در آنها مقادیر غیرمعمول دمای کمینه مشاهده میشود. این موجها در دورة سرد سرما و در دورة گرم سال خنکی هوا را در پی خواهند داشت. هدف از پژوهش حاضر مطالعة موجهای سرمایی- خنک ایران و تحلیل همدید الگوهای گردشی ایجادکنندة آن است. ازاینرو، با استفاده از دادههای کمینة دمای روزانه (ERA-Interim -ECMWF) در دورة 2004-2013 و محاسبة نمرة استاندارد آنها، ناهنجاریهای کمتر از 1- بهعنوان روزهای دارای موج سرمایی و خنک شناسایی شد. با استفاده از دادههای فشار تراز دریا در روزهای دارای موجهای سرما و خنک و همچنین روش تحلیل خوشهای سلسلهمراتبی، پنج خوشه بهعنوان الگوهای بهاره، تابستانه، پاییزه، اواخر پاییز- اوایل زمستان، و زمستانه استخراج شد. موجهای سرمایی و خنک ایران در بیشتر موارد از فرارفت هوای سرد از طریق جریانات ورودی از سمت شمال، شمال شرق، و شمال غرب ناشی میشوند. این جریانات حاصل استقرار پُرفشار بر روی سرزمینهای همسایههای شمالی از شمال دریای سیاه تا شمال شرق دریای خزر هستند. در الگوهای اول و دوم (بهاره و تابستانه)، علاوه بر وجود سامانههای پُرفشار در موقعیتهای ذکرشده، شیب فشاری ناشی از حضور کمفشارهای سطحی در نیمة جنوبی در این زمان جریانات شمالی را سبب شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الگوهای همدیدی؛ ایران؛ فرارفت دما؛ فشار تراز دریا؛ موجهای سرما | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,081 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 884 |
||