توسعۀ مدل عاملبنیان به منظور شبیهسازی رفتار بهرهبرداران بخش کشاورزی در مدیریت آب و اراضی | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 12، دوره 7، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 421-435 اصل مقاله (878.1 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2020.286216.1183 | ||
| نویسندگان | ||
| سیده شیما پورعلی حسین1؛ مجید دلاور* 2؛ امینه قربانی3؛ پیتر فان درزاخ4؛ سعید مرید5؛ عنایت عباسی6 | ||
| 1دانشجوی دکتری گروه مهندسی منابع آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 2استادیار گروه مهندسی منابع آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 3استادیار گروه سیستمهای مهندسی و خدمات، دانشکدۀ تکنولوژی، سیاست و مدیریت، دانشگاه تکنولوژی دلفت، دلفت، هلند | ||
| 4استاد گروه مدیریت آب، دانشکدۀ سیستمهای یکپارچۀ آب و حکمرانی، مؤسسۀ تحقیقات آب یونسکو، دلفت، هلند، استاد گروه مدیریت آب، دانشکدۀ مهندسی عمران، دانشگاه تکنولوژی دلفت، دلفت، هلند | ||
| 5استاد گروه مهندسی منابع آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| 6دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| با توجه به تأثیرات اجتماعی و تفاوتهای موجود در بخشهای مختلف سیستم، در نظر نگرفتن ویژگیها و رفتارهای اجتماعی بهرهبرداران و توجه صرف به مدیریت همگن و بالا-پایین، رویکرد موفقی در مدیریت پایدار منابع آب نخواهد بود. مدلسازی عاملبنیان (Agent-Based Model)، رویکرد تقریباً نوینی است که به دلیل لحاظ کردن این تفاوتها، در زمینۀ مدیریت منابع آب و اراضی امکانات مفیدی را در تحلیل رفتارهای اجتماعی و مدیریت مؤثر و پایدار منابع ارائه میکند. در تحقیق حاضر، سعی شده است تا ویژگیهای رفتاری و محیطی عوامل تصمیمگیرنده در خصوص بهرهبرداری آب در بخش کشاورزی، با ارائۀ یک چارچوب مفهومی و توسعۀ مدل عاملبنیان شبیهسازی شود. به این منظور، برای تدوین مدل مفهومی و فراهم کردن امکان شبیهسازی و تحلیل رفتاری عوامل بهرهبردار (برای تعیین الگوی کشت، روش آبیاری و به تبع آن، میزان آب برداشتی در سه سطح دولت، سازمانی و کشاورزان)، از چارچوب تحلیل و توسعۀ نهادی MAIA استفاده شده است. بر این اساس، مدل عاملبنیان در یک حوضۀ پایلوت در کشور (حوضۀ آبخیز حبلهرود) کدنویسی، صحتسنجی، واسنجی و اعتبارسنجی شد. این مدل، در شبیهسازی وضعیت حوضه شامل تغییرات جریان آب سطحی، الگو و سطح اراضی زراعی و باغی و برداشت از منابع آب زیرزمینی در دورۀ تاریخی 1982ـ 2013 عملکرد مناسبی داشته است. درضمن، برای بررسی تأثیر سیاستهای حفاظتی دستگاههای دولتی بر شرایط حوضۀ آبخیز، سناریوهای دریافت و افزایش آببها در مدل تعریف شده و نتایج بررسی شد (کاهش برداشت آب بین 8 تا 32 میلیونمترمکعب صرفهجویی در برداشت آب تحت سناریوهای هزار تا دههزار ریال تعرفۀ آببها). | ||
| کلیدواژهها | ||
| تصمیمگیری؛ حوضۀ آبخیز حبلهرود؛ چارچوب MAIA؛ Agent-Based Model | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,511 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 769 |
||