نقوش مهری و توپیهای گچی ته آجری درتزئینات رباط شرف | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| مقاله 8، دوره 25، شماره 1، بهار 1399، صفحه 87-98 اصل مقاله (5.21 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2019.255786.665916 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا شیخی* 1؛ علی آدینه2 | ||
| 1دانشکده هنرهای کاربردی دانشگاه هنر تهران | ||
| 2دانشجوی دکتری مرمت ابنیه تاریخی دانشگاه هنر اصفهان | ||
| چکیده | ||
| بندکشی تزیینی در فاصله دو سر آجرها عموماً با ملاط گچ و قالب؛ جهت نقشاندازی بر روی آن از حدود قرن چهارم هجری انجام شده و به توپیهای ته آجری، توپیهای بند آجری، کوربند، بندکشی تراشیده در بندهای افقی، سوراخ گیریهای تزیینی و نقوش مهری شناخته میشود. رباط شرف، یکی از بناهای شاخص دوره سلجوقی از لحاظ تزیینات آجری چنان است که از آن به موزه آجرکاری ایران یاد میشود. هدف تحقیق، تحلیل تنوع تزیینات گچی موسوم به مهرهای تزیینی یا توپیهای ته آجری در فضاهای مختلف بنای مذکور است. پرسش پژوهش این است که اشکال نقوش توپی ته آجری در رباط شرف چیست و چگونه گسترش یافتهاند؟ روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و جمعآوری دادهها با استفاده از منابع کتابخانهای و مطالعات میدانی صورت گرفته است. یافتهها نشان میدهد نقوش مهری رباط شرف، تنوعی چشمگیر دارد. تعداد هفده نقش در جاهای مختلف رباط شناسایی و مستند شد که از این میان یازده نقش هندسی و شش نقش، گیاهی است. نقوش هندسی بر پایه اشکال هندسی و برخی از نقشمایههای کهن ایران همچون چلیپا چهار و سه شاخه بوده و نقوش گیاهی تداوم نقوش گل نیلوفر و برگ کنگر دوره ساسانی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقوش مهری؛ توپی گچی ته آجری؛ دوره سلجوقی؛ رباط شرف | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,585 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,624 |
||