ارزیابی توان اکولوژیک سرزمین در استان گلستان به منظور توسعۀ کاربریهای کشاورزی با رویکرد آمایش سرزمین | ||
| مجله علمی " آمایش سرزمین " | ||
| دوره 12، شماره 2، مهر 1399، صفحه 253-274 اصل مقاله (936.87 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jtcp.2020.294811.670053 | ||
| نویسندگان | ||
| امین فرجی* 1؛ فریبا صحنه2 | ||
| 1استادیار، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران | ||
| 2کارشناسارشد، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| ارزیابی توان اکولوژیک تعیین میکند که هر یک از فعالیتهای انسانی در کدام پهنه از سرزمین قابل انجام دادن است و بالعکس در هر یک از پهنهها چه فعالیتهایی قابل انجام دادن نیست یا انجام دادن آن صرفة اقتصادی به دنبال ندارد یا مخرب پایداری محیطی است. هدف از این پژوهش ارزیابی توان اکولوژیک سرزمین در استان گلستان، به منظور توسعة کشاورزی (کشت گندم)، با رویکرد آمایش سرزمین و بررسی عوامل مؤثر بر توان اکولوژیک کشاورزی بود. پژوهش به روش اکتشافی و گردآوری اطلاعات به شیوة کتابخانهای انجام شد. ابتدا عوامل و شاخصهای مؤثرـ شامل آبوهوا، بارندگی، دما و درجة حرارت، تبخیر، توپوگرافی (ارتفاع)، شیب، جهت شیب، کاربری اراضی، منابع آبی، پهنههای سیلاب، تیپ اراضی، فرسایش، خاکـ شناسایی شدند و در مرحلة بعد مکانیابی بهینه و مناسب کشت گندم با استفاده از نرمافزارArc GIS و آزمونهای آن، به منظور پهنهبندی مناطق مستعد کشت گندم، در چهار مرحله صورت پذیرفت؛ بدین صورت که دادههای خام لایههای مورد نظر شناسایی و نواحی مناسب کشتوکار تعیین و کلاسبندی شدند. مقادیر مناسب به لایههای اشارهشده داده شد تا نقشة لایة نهایی جهت پهنهبندی مناطق مستعد کشت گندم تولید شود. در نهایت، با رویهمگذاری لایة مناطق زیر کشت گندم بر لایههای مورد نظر، نقشة توان اکولوژیک منطقه تهیه شد و سپس به سه طبقة نهاییـ اراضی با توان مناسب و بالا (حدود 13 درصد)، اراضی با توان متوسط (بیش از 80 درصد)، اراضی با توان کم یا بدون توان (حدود 5 درصد)ـ کلاسبندی شدند. قلمرو میانی استان دارای حاصلخیزترین زمینهای کشاورزی و اقلیم نیمهمرطوب و معتدل مدیترانهای (جلگههای پایکوهی البرز) است. در نتیجه بهترین نواحی کشتْ قلمرو میانی استان و نواحی جنوبی استان، به دلیل دارا بودن خاک عمیق زراعی با کیفیت نسبتاً مطلوب و بارندگی مناسب، است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آمایش سرزمین؛ ارزیابی توان اکولوژیک؛ استان گلستان؛ تناسب اراضی؛ توسعة پایدار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,891 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,451 |
||