تدوین راهبردهای مدیریتی تالاب جازموریان با تأکید بر منابع آبی با استفاده از مدلهای SWOT و WASPAS | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 13، دوره 7، شماره 1، بهار 1399، صفحه 165-182 اصل مقاله (1.45 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2020.291492.1231 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی فولادی1؛ رسول مهدوی نجف آبادی* 2؛ مرضیه رضایی3؛ حمید مسلمی4 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع طبیعی- آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران | ||
| 2دانشیار مهندسی منابع طبیعی و ژئومورفولوژی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران | ||
| 3استادیار مهندسی منابع طبیعی- بیایانزدایی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران | ||
| 4دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران | ||
| چکیده | ||
| مدیریت پایدار تالابها با توجه به ترکیب ویژگیهای اکوسیستمهای آبی و خشکی در آنها به رویکردهای چندبخشی و علمی نیاز دارد. پژوهش حاضر با هدف تدوین راهبردهای مدیریتی برای حفاظت تالاب جازموریان با استفاده از مدلهای تصمیمگیری چندمعیاره طی دورۀ 1397ـ 1398 انجام گرفت. مطالعۀ حاضر از نوع ارزیابیـ تحلیلی بوده که جمعآوری اطلاعات به صورت کتابخانهای و اسنادی و میدانی بوده است. در مطالعۀ پیش رو ابتدا با استفاده از چارچوب DPSIR معیارهای بررسیشده تدوین شد. سپس، به دلیل اولویتبندی راهکارهای مدیریتی حفظ و احیای تالاب از روش واسپاس استفاده شد. همچنین، به دلیل استخراج راهبردها و تعیین چگونگی جهتدهی راهبردها برای مدیریت منابع آبی از روش سوات (SWOT) و ماتریس برنامهریزی استراتژیک کمی (QSPM) استفاده شد. در ادامه، ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻣﺎﺗﺮﯾﺲﻫﺎی ارزیابی عوامل داخلی و خارجی، اﻣﺘﯿﺎز ﻋﻮاﻣﻞ داخلی ﺑﺮاﺑﺮ 254/0 و ﻋﻮاﻣﻞ خارجی 213/0به دست آمد ﮐﻪ ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ ﺑﺎﯾد راﻫﺒﺮدی تهاجمی اتخاذ شود، یعنی ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده قوتها از فرصتها بهرهبرداری کرد. ﻧﺘﺎﯾﺞ بهدستآمده از ﻣﺪل واسپاس، به دلیل سنجش و تحلیل سلسلهمراتبی راهکارهای مدیریتی نشاندهندۀ این موضوع است که بهترتیب حفظ و احیای پوشش گیاهی بومی با وزن 403/0، بیشترین اولویت و در صدر تحلیل سلسلهمراتبی و سپس مشارکت مردمی در مدیریت حوضۀ آبریز با وزن 373/0، احداث آببندهای کوچک به جای سدهای بزرگ با وزن 321/0، ایجاد اشتغال در بخش خدمات و صنایع دستی با وزن 291/0، کشت گیاهان بهصرفه به لحاظ آب مجازی با وزن 234/0، ساماندهی چاههای حفرشده با وزن 223/0، استفاده از آب فاضلاب تصفیهشده برای آبیاری با وزن 219/0، گسترش استفاده از سیستمهای نوین آبیاری با وزن 207/0، تعیین آببهای واقعی در بخش کشاورزی با وزن 204/0، توسعه و گسترش کشت گلخانهای و زیرپلاستیک با وزن 193/0و در نهایت، راهکار سیمان کردن، روپوش و لولهگذاری نهرها با اختصاص وزن 146/0 در کمترین میزان اولویت قرار گرفت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارزیابی راهبردی محیط زیست؛ اولویتبندی؛ ماتریس برنامهریزی استراتژیک کمی؛ مدل DPSIR | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,191 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 773 |
||