بینامتنیت واژگانی و شخصیتی «رائیّه» ابن عرندس با قرآن کریم | ||
| ادب عربی | ||
| مقاله 8، دوره 12، شماره 2، تابستان 1399، صفحه 133-156 اصل مقاله (952.93 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jalit.2020.245409.611812 | ||
| نویسندگان | ||
| علی شیخالرئیس1؛ محمّدابراهیم خلیفهشوشتری* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عرب واحد علوم و تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی تهران | ||
| 2استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| تناص یا بینامتنی یکی از اصطلاحات مطرح در حوزه پژوهشها و مطالعات زبان و ادبیات است. طبق این نظریه، هیچ متنی مستقل نیست و هر متن، ترکیبی است از متون گوناگون که آگاهانه یا ناخودآگاه از سرچشمههای ادبی و فکری یکدیگر بهره جستهاند. در این میان قرآن کریم ارزشمندترین و تأثیرگذارترین اثری است که شاعران و ادیبان در آثار خود از آن استفاده نمودهاند. إبن عرندس حلّی از شاعران و ادیبان قرن نهم هجری قمری است. وی دلباخته و شیفته کلام الهی و خاندان وحی بوده و اشعارش پر است از آیات و مضامین قرآنی و مفاهیم والای آن، بهخصوص قصیده «رائیّه» معروفش که در رثای أباعبدالله الحسین میباشد. در این مقاله سعی شده است بینامتنی موجود در «رائیّه» این شاعر با قرآن کریم در دو جنبة بینامتنی - واژگانی (لفظی) و شخصیّتی (فراخوانی شخصیّتهای قرآنی) - مورد توجّه قرار گیرد. در پژوهش حاضر پس از ارائة مباحث نظری، عملیات بینامتنی این قصیده با کلام وحی تحلیل و بررسی شده است. یافتههای این پژوهش حکایت از آن دارد که شکل عملیّات بینامتنی از نوع بینامتنیّت مستقیم و آشکار و روابط میان آن بیشتر به صورت نفی جزئی (اجترار) و در اندک مواردی نفی متوازی (امتصاص) و نفی کلّی (حوار) بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قرآن؛ ادبیات متعهَّد؛ قصیده رائیّه؛ بینامتنیت؛ ابن عرندس | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,076 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 786 |
||