ارزیابی سیلخیزی زیرحوضههای آبریز گادر بر اساس پارامترهای مورفومتری و همبستگی آماری | ||
| مجله علمی " آمایش سرزمین " | ||
| مقاله 9، دوره 12، شماره 1، فروردین 1399، صفحه 205-224 اصل مقاله (1023.38 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jtcp.2020.293947.670048 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی یمانی* 1؛ موسی عباسی2 | ||
| 1استاد، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری، دانشکدة جغرافیا، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| اولویتبندی زیرحوضهها از نظر پتانسیل سیلخیزی تأثیری مهم در مدیریت حوضة آبریز دارد. هدف اولویتبندی سیلخیزی در زیرحوضهها ارائة الگویی برای کاهش خطرات سیل و ارزیابی نقش زیرحوضهها در دبی اوج هیدروگراف سیلاب خروجی از حوضه است. در پژوهش حاضر پتانسیل سیلخیزی زیرحوضهها بر اساس پارامترهای 12گانة مورفومتری و اولویتبندی زیرحوضههای آبریز گادر بر اساس روش ترکیبی آنالیز مورفومتریک و همبستگی آماری انجام گرفت. ابتدا، مقادیر 12 پارامتر مورفومتری و شاخص Cv محاسبه شده، و زیرحوضهها از نظر پتانسیل سیلخیزی پهنهبندی شدند. سپس، ارتباط بین پارامترها و تعیین وزن تأثیر هر یک با روشهای همبستگی تاو کندال و آنالیز مجموع وزنی (WSA) تحلیل شد. در نهایت، شاخص اولویتبندی زیرحوضهها (SWPI) بر اساس روش ترکیب خطی وزنی (WLS) برای هر یک از زیرحوضهها محاسبه شد. بهمنظور اعتبارسنجی نتایج دادههای موقعیت سیلهای مخرب گذشته در حوضة آبریز گادر بهکار گرفته شد. نتایج نشان داد در روش پتانسیل سیلخیزی که بر اساس 12 پارامتر مورفومتری محاسبهشده، زیرحوضههای شیخانچای و صوفیانچای پتانسیل زیاد سیلخیزی، زیرحوضه چشمهدول، پتانسیل متوسط، و زیرحوضههای گدارچای و نهر نلیوان، پتانسیل کمی برای سیلخیزی دارند. در واقع، 83/33 درصد مساحت حوضة گادر دارای پتانسیل خطر زیاد، 28/14 درصد دارای پتانسیل خطر متوسط، و 88/51 درصد دارای پتانسیل خطر کم میباشند. نتایج پارامترهای مورفومتری و همبستگی آماری نشان داد به ترتیب، زیرحوضههای شیخانچای و صوفیانچای با مقادیر 1/24 و 10/21 اولویتدارترین زیرحوضهها شناسایی شدند. مقایسة نتایج دو روش با شرایط مورفومتری و ژئومورفولوژی زیرحوضهها نشان میدهد نتایجی که با تکیه بر 12 پارامتر مورفومتری حاصل شده است، تطبیق بیشتری با شرایط ژئومورفیک حوضه دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اولویتبندی؛ آنالیز همبستگی آماری؛ پارامترهای مورفومتری؛ پتانسیل سیلخیزی؛ زیرحوضههای گادر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,234 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 762 |
||