مطالعه آزمایشگاهی انتقال املاح به سمت آب سطحی و زیرزمینی | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 13، دوره 51، شماره 4، تیر 1399، صفحه 961-974 اصل مقاله (1.11 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2020.288537.668309 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا سلیمی1؛ علی مهدوی مزده* 2؛ بیژن نظری2 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد سابق، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران | ||
| 2استادیار، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی، قزوین، ایران | ||
| چکیده | ||
| مطالعه چگونگی ورود مواد آلاینده به درون آب زیرزمینی و نحوه انتقال آن از آب زیرزمینی تا رودخانه نقش مهمی در مطالعات کیفی رودخانهها و آبهای زیرزمینی و همچنین مدیریت مصرف کود و سموم شیمیایی در سطح مزارع دارد. در این پژوهش نحوه حرکت املاح نفوذیافته به خاک به سمت آب زیرزمینی و آب سطحی متصل به آن به صورت آزمایشگاهی مطالعه شده است. بدین منظور با ایجاد یک تغییر نوآورانه در مدل آزمایشگاهی موجود به ابعاد عرض 20 سانتیمتر، ارتفاع 70 سانتیمتر و طول 150سانتیمتر، امکان اندازهگیری غلظت ماده آلاینده و دبی به صورت جداگانه در رودخانه و آب زیرزمینی فراهم شد. آزمایشها در دو بخش تزریق ماده ردیاب (محلول پرمنگنات پتاسیم) برای مشاهده نحوه گسترش و پیشروی ابر آلودگی و تزریق محلول سدیم کلرید برای بررسی مقدار انتقال املاح انجام شد. پرمنگنات پتاسیم در فواصل تزریق 15، 35 و 55 سانتیمتر از رودخانه و محلول سدیم کلرید در سه فاصله 15، 35 و 65 سانتیمتر از بستر رودخانه تزریق شد. در کلیه آزمایشها گرادیان هیدرولیکی 03/0 برقرار بود. آزمایشهای ردیاب نشان داد که یکی از عوامل موثر بر انتقال املاح، ناحیه کاپیلاری میباشد که سبب شروع حرکت افقی در بالای سطح آب زیرزمینی میشود. همچنین در آزمایشهای تزریق محلول سدیم کلرید، با شروع تزریق به دلیل تغییر در شرایط مرزی، مقدار دبی رودخانه کاهش و دبی آب زیرزمینی افزایش یافت. از طرفی با اندازهگیری مداوم EC آب زیرزمینی و رودخانه مشخص شد که رودخانه بیشتر از آب زیرزمینی تحت تاثیر ورود املاح قرار خواهد گرفت؛ به طوریکه در حدود 60 درصد نمک تزریقشده وارد رودخانه و 40 درصد آن وارد آب زیرزمینی می شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آب سطحی؛ آب زیر زمینی؛ اندرکنش آبهای سطحی و زیر زمینی؛ انتقال و انتشار آلودگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,181 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 687 |
||