تبارشناسی به مثابه روشی برای تحلیل تحولات نقشِ شهر (مطالعۀ موردی: شهر مشهد) | ||
| پژوهشهای جغرافیای انسانی | ||
| مقاله 11، دوره 53، شماره 1، بهار 1400، صفحه 173-193 اصل مقاله (1.83 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2019.275646.1007858 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد علی فیروزی* 1؛ جعفر جوان2؛ معصومه توانگر3 | ||
| 1استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران | ||
| 2استاد جغرافیا و برنامه ریزی ناحیه ای دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی | ||
| 3دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران و عضو هیات علمی پژوهشکدة گردشگری جهاد | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف توصیف و تشریح چگونگی و چرایی کاربرد روش تبارشناسی برای تحلیل تحولات نقش شهرها در طول زمان تدوین شده است. برای تحلیل تحولات نقش شهرها رویکردهای متعددی نظریهپردازان اقتصادی و جغرافیای شهری ارائه کردهاند. شهر و نقش آن از منظر تبارشناسی فوکو تحت تأثیر قدرت و روابط قدرت در فضاست. تحلیل چگونگی ایجاد نقشهای مسلط کنونی شهر به کمک ابزار و محصولات دانش وابسته به قدرت امکانپذیر میشود. تبارشناسی نقش شهر مشهد با هدف بررسی نقشهای مسلط کنونی، گفتمان پدیدآورندة این نقشها و قدرت و ظرفیت نهفته در شهر برای تنوعبخشی به نقشهای جدید تدوین شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد نقش مسلط شهری مشهد در مقاطع تاریخی مختلف و در میانه گسستهای تاریخی در نتیجة روابط فضایی بین عناصر کلان و خُرد قدرت و دانش در فضای شهری بهوجود آمده است. شبکة درهمتنیدة دانش- قدرت در شهر متأثر از فلسفههای سیاسی حاکم در طول دورههای تاریخی پهنههای گفتمانی متفاوتی را با اثرهای متنوع در طول زمان خلق کرده است و روند توسعة شهری و تحولات کالبدی-انسانی آن را تحت تأثیر قرار داده است. این شهر به دلیل موقعیت ویژة خود در ساختار نظام شهری ایران و پذیرش نقش سیاسی- مدیریتی دارای کارکردهای مرتبط با این نقش است و همچنین از نقش و کارکرد منحصربهفرد زیارتی و گردشگری برخوردار بوده که این نقش چشمانداز توسعة شهر مشهد از گذشته(زمان پیدایش نقش) تا کنون را رقم زده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تبارشناسی؛ دانش؛ قدرت؛ نقش شهر؛ مشهد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,578 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,533 |
||