ارزیابی شاخص راندمان ذخیرۀ آب در ایران و عراق در تجارت آب مجازی با ترکیه | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 14، دوره 6، شماره 4، زمستان 1398، صفحه 1015-1027 اصل مقاله (619.76 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2019.285760.1164 | ||
| نویسندگان | ||
| نرگس خاتون دولتآبادی1؛ محمدابراهیم بنی حبیب* 2؛ عباس روزبهانی3؛ اونر چتین4 | ||
| 1دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، پردیس ابوریحان دانشگاه تهران | ||
| 2استاد گروه مهندسی آبیاری و زهکشی پردیس ابوریحان دانشگاه تهران | ||
| 3دانشیار گروه مهندسی آبیاری و زهکشی پردیس ابوریحان دانشگاه تهران | ||
| 4استاد دانشگاه دجله- ترکیه | ||
| چکیده | ||
| واردات محصولات کشاورزی میتواند یکی از استراتژیهای کارآمد برای ذخیرۀ آب در ایران و عراق باشد. بنابراین، تجارت آب مجازی به کاهش فشار بر منابع آب در این دو کشور منجر خواهد شد. در پژوهش حاضر دو استان الازیگ و دیاربکر که سرچشمۀ رودهای مهم دجله و فرات در کشور ترکیه هستند، به عنوان مبدأ تجارت آب مجازی از ترکیه به ایران و عراق انتخاب شده است. در مطالعۀ حاضر، میزان تجارت آب مجازی از استان یادشده به روش جریان تجارت کالا به کشورهای ایران و عراق طی دورۀ 2015-2018 بررسی شده است. پژوهش حاضر با ارائۀ شاخص راندمان ذخیرۀ آب نشان داد واردات گندم و عدس بهترتیب به طور متوسط 2/3 و 1/2 منابع آب در ایران و 1/3 و 0/2 منابع آب در عراق ذخیره میکند. از سوی دیگر، مصرف آب در بالادست حوضه برای تولید محصولات کشاورزی به مشکلات زیستمحیطی در پاییندست حوضه منجر شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان میدهد گرچه واردات محصولات از ترکیه به ایران و عراق موجب ذخیرۀ منابع آب در این دو کشور خواهد شد، با توجه به حوضۀ مشترک دجله و فرات، سیاستهای تجاری باید براساس ذخیرهسازی آب در کل حوضه شکل گیرند. رویکرد ارائهشده در مطالعۀ حاضر میتواند سبب بهبود سیاستهای تجاری در منطقه و توجه به آثار این تجارتها بر منابع آب و محیط زیست شود و همچنین به شکلگیری سیاستهای تجاری براساس ذخیرهسازی منابع آب از طریق تبادل آب مجازی در جهان منجر شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تجارت آب مجازی؛ دجله و فرات؛ شاخص راندمان ذخیرۀ آب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,512 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 690 |
||