تحلیلی بر تغییرات ساختاری سیمای سرزمین کلانشهر تبریز با استفاده از مبانی اکولوژی سیمای سرزمین و با تأکید بر مفهوم پیوستگی | ||
| مجله علمی " آمایش سرزمین " | ||
| مقاله 1، دوره 11، شماره 2، مهر 1398، صفحه 179-204 اصل مقاله (958.86 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jtcp.2019.288093.670019 | ||
| نویسندگان | ||
| حسن محمودزاده* 1؛ حسن مسعودی2 | ||
| 1دانشیار، دانشکدۀ برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 2کارشناس ارشد، دانشکدۀ برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| جوامع شهری، سیماهای سرزمین پیچیدهای هستند که بر اثر افزایش جمعیت و گسترش شهرنشینی با رشد نامتوازن و برونزا مواجه شدهاند و به سرعت در حال تغییرند؛ به طوری که زمینهای غیرشهری و بزرگ به مصرف شهرها و ساختوسازهای شهری رسیده و با گذشت زمان، به قطعات کوچکتر تقسیم میشوند. لذا پژوهش حاضر با هدف آشکارسازی و ارزیابی تغییرات صورتگرفته در ساختار سیمای سرزمین کلانشهر تبریز و بررسی کارایی متریکهای سیمای سرزمین در تحلیل تغییرات تدوین شده است. در همین زمینه، در ابتدا نقشههای کاربری اراضی برای سالهای 1984، 2000 و 2018 با استفاده از تصاویر ماهوارهای لندست تهیه گردید. در ادامه به منظور تحلیل تغییرات، ترکیبی از متریکهای سیمای سرزمین شامل: NP، CA، PLAND، LPI، ED، MPS، LSI و COHESION در دو سطح کلاس و سیمای سرزمین و با کاربرد نرمافزار Fragstats4.2 محاسبه شد. نتایج پژوهش نشان داد اراضی ساختهشده در این بازة زمانی، بیشترین تغییرات و رشد را داشتهاند و در مقابل اراضی کشاورزی، باغات و فضای سبز روند نزولی داشته و به کاربریهای دیگر تبدیل شدهاند. همچنین تعداد و تراکم حاشیۀ لکهها در طول زمان افزایش یافته و به تکهشدگی سیمای سرزمین منجر شده است. از سوی دیگر، متوسط اندازۀ لکههای متعلق به اراضی ساختهشده و اراضی کشاورزی و باغی به ترتیب افزایش و کاهش یافته و با افزایش شاخص شکل سیمای سرزمین موجب ازهمگسیختگی بیشتر و پیچیدگی سیمای سرزمین شهر تبریز شدهاند. به طور کلی، تحلیل نقشههای کاربری اراضی و متریکهای سیمای سرزمین بهوضوح آثار فعالیتهای انسانی و شهرنشینی بر محیط اطراف را نمایان میسازد و نتایج حاکی از این است که سیمای سرزمین شهر تبریز بهمرور ریزدانه، پیچیده و از نظر هندسی نامنظمتر و با کاهش پیوستگی، از هم گسیختهتر گردیده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پیوستگی سیمای سرزمین؛ سیمای سرزمین؛ شهر تبریز؛ کاربری اراضی؛ متریکهای سیمای سرزمین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,880 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,068 |
||