تحلیلی بر تاریخنگاری و تاریخ نگری قاضی بیضاوی | ||
| پژوهش های ایران شناسی | ||
| مقاله 9، دوره 9، شماره 1، مرداد 1398، صفحه 157-172 اصل مقاله (468.2 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jis.2019.73435 | ||
| نویسنده | ||
| محمد کشاورز بیضایی* | ||
| دانشآموختۀ دکترای تاریخ ایران دورۀ اسلامی دانشگاه تبریز | ||
| چکیده | ||
| نظام التواریخ اثر موجز قاضی بیضاوی در دورۀ مغولان، با وجود موقعیت مهم زمانی و همچنین مستندات مکرر مورخان بعدی به آن، از سوی مورخان و نویسندگان متأخر چندان مورد توجه نبوده و حتی منجر به ابراز نظرهای دوگانه دربارۀ آن شده است. در این جستار با روشی تحلیلی ـ توصیفی، ویژگیهای معرفت تاریخی قاضی بیضاوی در نظام التواریخ و در عین حال میزان توفیق آن مورد بررسی قرار گرفته است. یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که عوامل و ویژگیهایی نظیر اعتقادات کلامی وی به خصوص گرایش به مذهب کلامی اشعری، جایگاه وی به عنوان قاضیالقضات و مفسّر قرآن بر اساس همان نگاه اشعری، منجر به اولویت فقه، کلام و تفسیر بر تاریخ در دستگاه معرفتی و مبادی اندیشهورزانۀ وی شده و دانش تاریخ نتوانسته است حضوری اصیل در نظام فکری وی داشته باشد. با این حال ویژگیهایی در تاریخنگاری بیضاوی وجود دارد که مهمترین آنها را به قرار زیر میتوان برشمرد: تعلق خاطر به گذشتۀ فارس به عنوان زادگاه خویش، باور به امر قدسی در تاریخ، مشیّت باوری، توجّه به تاریخ به مثابۀ ابزاری انتفاعی در خدمت شریعت (خیر دنیا و عقبی)، غلبۀ توصیف بر تحلیل، پاکیزهنویسی و گرایش به زبانی ساده و ایضاحی. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بیضاوی؛ نظام التواریخ؛ معرفت تاریخی؛ تاریخنگاری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 834 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 676 |
||