آمیزش مفهومیِ «مرگ» در نمونههایی از شعر جاهلی؛براساس نظریه آمیختگی مفهومی با الگوی چهار فضایی فوکونیه و ترنر | ||
| ادب عربی | ||
| مقاله 9، دوره 11، شماره 2، مهر 1398، صفحه 151-166 اصل مقاله (1022.09 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jalit.2019.255348.611882 | ||
| نویسندگان | ||
| فرزانه حاجی قاسمی* 1؛ مهدی عابدی جزینی2 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه اصفهان | ||
| 2استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| تصویرسازی مفاهیم ذهنی در قالب پدیدههای عینی، به ویژه تجلی مفهوم «مرگ» به صورت ملموس، در قصاید شاعران دوران جاهلی بسیار به چشم میآید. از همین رو، پژوهش حاضر، هدف خود را برآن گذاشته است تا با استناد به نظریۀ «چهار الگوی فضای ذهنی» فوکونیه و ترنر، برای پاسخگویی به این پرسش چگونگی تصویرسازی و آفرینش آمیزههای مفهومی «مرگ» در دوران جاهلی، به بررسی و تحلیل ابیات مرتبط با این موضوع نزد شعرای این عصر (عنترة بن شداد، زهیر بن أبیسلمی، أمیة بن أبیالصّلت و أبو ذؤیب هذلی) بپردازد و طبق اصول نظریۀ معناشناسی شناختی مذکور، میزان خیالبرانگیزی آنها را از نظر زبانشناسی، مورد ارزیابی قرار دهد. نتائج به دست آمده بیانگر آن است که برخی مفاهیم آفریدهشده در ابیات، به یک الگوی آمیختگی، محدود نمیشود؛ بلکه نیازمند الگوهای آمیزشی بیشتری است. این امر به ذهن شاعر بازمیگردد که با انتخاب واژگان و چنینش آن، تصاویر متعّددی را از یک ترکیب میآفریند و آمیزه مفهومیِ نوینی را سبب میشود. شبکههای معنایی بهدست آمده در ابیات منتخب منحصر به شبکه تکحوزهای (استعاره مفهومی) در دو حالت با میزان خلاقیت متوسط و شبکه دوحوزهای در چهار حالت، باداشتن بیشترین میزان خیالپردازی، شد. آمیختگی مفاهیم ذهنی در شبکههای معناشناختی پیشرفته، گواه از ذهن خلاق شاعر جاهلی دارد که با مددجستن از محیط پیرامون خویش توانسته است فضای پویا و تازهای را میان واژگان ایجاد کند. باتوجهبه پایه بررسیهای زبانشناسی شناختی، چیدمان واژگان و آمیزش آن در تراکیب، توانایی شاعر را به عرصۀ نمایش میگذارد،و کاربست آمیزههای مفهومی، این امکان را به خواننده میدهد تا با نگاهی نو مؤلفههای شناختی را در اشعار جاهلی دریابد و به دنبال آن خوانش گستردهتری از مفاهیم مطرحشده داشته باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نقد ادبی؛ زبانشناسی شناختی؛ فضای ذهنی؛ فوکونیه؛ ترنر؛ تحلیل شعر جاهلی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,348 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 982 |
||