بررسی انرژتیک اثر دورپیوند شرق اطلس/غرب روسیه (EA/WR) بر منطقه مدیترانه و جنوبغرب آسیا | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقاله 10، دوره 45، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 645-666 اصل مقاله (1.34 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2019.281118.1007117 | ||
| نویسندگان | ||
| سید حامد فنایی1؛ فرهنگ احمدی گیوی* 2؛ علیرضا محبالحجه3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 3استاد، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| الگوی دورپیوند شرق اطلس/غرب روسیه (EA/WR) در وضع هوای پاییز و زمستان اروپا و جنوبغرب آسیا نقش حائز اهمیتی دارد. هدف پژوهش حاضر شناخت نحوه اثرگذاری این دورپیوند بر گردشهای جوی و تبادلات انرژتیک چرخندها در فازهای بحرانی (قوی) مثبت و منفی آن است. ابتدا با استفاده از دادههای بازتحلیل NCEP/NCAR از سال 1950 تا 2014 برای زمستان 4 ماهه (نوامبر تا فوریه)، تحلیل دینامیکی از میانگین همادی و بیهنجاری کمیتهای هواشناختی در فازهای بحرانی این دورپیوند ارائه میشود و سپس با بهکار بردن رهیافت انرژتیک، تأثیر قطار موج این دورپیوند بر مسیر توفانهای اطلس و مدیترانه و آثار آن بر جنوبغرب آسیا بررسی میشود. انرژی جنبشی پیچکی در غرب مدیترانه و جنوب اروپا در فاز منفی (مثبت) EA/WR افزایش (کاهش) شدید نشان میدهد، حال آنکه شمال و شرق اروپا و غرب روسیه کاهش (افزایش) انرژی جنبشی دارند. در نتیجه، در فاز منفی (مثبت)، مسیر جنوبشرقسوی (شمالشرقسو) توفان اطلس به سمت جنوب (شمال) اروپا تا شرق مدیترانه (شرق اروپا و جنوبغرب روسیه) نیز میتواند گسترش یابد. در هردو فاز، در ترازهای میانی و زبرین وردسپهر بیهنجاری متضاد کمیتها بین شمالغرب و جنوبشرق دریای مدیترانه مشاهده میشود. جنوبغرب آسیا و شرق مدیترانه بیهنجاری گردشهای جوی مشابه بیهنجاری غرب روسیه دارند که پیامد آن در فاز منفی (مثبت) کاهش (افزایش) جملات تولید و تبدیل کژفشاری، شارهای گرما و رطوبت، تضعیف (تقویت) جت جنبحارهای جنوبغرب آسیا و امکان تضعیف (تقویت) چرخندزایی شرق مدیترانه و کاهش تعداد چرخندهای عبوری به سمت جنوبغرب آسیا و ایران است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دورپیوند شرق اطلس/غرب روسیه؛ بیهنجاری؛ فازهای بحرانی؛ رهیافت انرژتیک؛ جنوبغرب آسیا؛ مدیترانه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,357 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,473 |
||