بررسی تغییرات بلندمدت جت سطوح پایین روی دشت کویر | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقاله 12، دوره 45، شماره 3، پاییز 1398، صفحه 687-704 اصل مقاله (1.35 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2019.284464.1007133 | ||
| نویسندگان | ||
| احد وظیفه1؛ عباسعلی علیاکبری بیدختی* 2؛ مجید مزرعه فراهانی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2استاد، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 3دانشیار، گروه فیزیک فضا، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در این مطالعه توزیع منطقهای و ویژگیهای جت سطوح پایین (LLJ) در منطقه کویر مرکزی واقع در جنوب رشته کوه البرز شامل گستره افقی و قائم و تغییرات زمانی آن بررسی شده است. علاوه بر این سازوکارهای مختلف شکلگیری جت سطوح پایین (LLJ) بررسی شده و ویژگیهای LLJروی دشت کویر و شباهتهای آن با سایر پدیدههای مشابه در شرق و جنوبغرب کشور مقایسه شده است. در پژوهش حاضر از دادههای بازتحلیل ERA-Interim (ERA-I) برای بازه زمانی 1979-2017 استفاده شده است. با استفاده از دادههای مشاهداتی دادههای بازتحلیل از نظر کیفی ارزیابی و ملاحظات بهکارگیری دادههای بازتحلیل برای مطالعه LLJ در شبکه منظم ارائه شده است. با بهکارگیری شاخصهای مرتبط با تغییرات زمانی و تغییرات قائم (نیمرخ) سرعت باد در محور جت و با استفاده از دادههای بازتحلیل، ابزاری تهیه شد که ضمن آشکارسازی LLJدر هر نقطه از شبکه دامنه مورد مطالعه روی کویر مرکزی، میانگین بلندمدت (1979-2017) فصلی و ماهیانه سرعت باد در محور جت برایماههای تابستان محاسبه و تعیین شود. نوسان شبانهروزی جت با استفاده از دادههای بازتحلیل نشان میدهد که مطابق تعریف بلکادر (1957) جت روی کویر مرکزی جزء دسته LLJها طبقهبندی میشود و بررسی ساختار افقی و قائم نشان میدهد که محور جت (سرعت بیشینه باد) در ارتفاع حدود 850 میلیبار قرار میگیرد و بر اساس دادههای مورد استفاده با تفکیک زمانی 6 ساعت، بیشینه و کمینه سرعت باد در این تراز بهترتیب در ساعت UTC 00 و UTC 12 است که علت اصلی آن تشکیل وارونگی دما در لایههای زیرین جو در هنگام شب و کاهش قابلملاحظه نیروی اصطکاک سطحی و همچنین از بین رفتن تلاطم گرمایی ناشی از خورشید در هنگام شب در لایههای زیرین جو است. میانگین سرعت باد در محور جت در ماه ژوئن بیشینه و در ماه اوت کمینه است. زمین بررسی موردی ساختار قائم شیو دمای پتانسیلی و چینش باد نشان داد که انتقال تکانه از محور جت به سطح زمین سبب خیزش گردوخاک در مناطق مستعد کویر و انتقال آن به شهرهای حاشیهای کویر مانند تهران، قم و کاشان میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جت سطوح پایین؛ نوسان لختی؛ اثر بلکادر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,223 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,483 |
||