تحلیل ادبی و بلاغی قصیده هائیّۀ منسوب به امام رضا(ع)؛ رهیافتی به آرمانشهر رضوی | ||
| ادب عربی | ||
| مقاله 11، دوره 10، شماره 2، دی 1397، صفحه 167-185 اصل مقاله (1.14 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jalit.2019.216320.611551 | ||
| نویسندگان | ||
| امید جهان بخت لیلی* 1؛ سید اسماعیل حسینی اجداد نیاکی2 | ||
| 1استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه گیلان | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه گیلان | ||
| چکیده | ||
| قصیده هائیّه منسوب به امام هشتم، حضرت علی بن موسی الرضا(ع)، از جمله مصادیق عینی تعلیم و روشنگری در سطح فردی و اجتماعی است که امام(ع) در آن، هنجارها و ناهنجاریهای اخلاقی و پیامدشان را با زبانی بلیغ و ادبیّاتی نافذ یادآور شدهاند. مقالۀ حاضر بر آن است تا به روش تحلیل محتوای کیفی، کارکرد سازههای بلاغی و زبانی را در تأثیرگذاری هرچه بیشتر کلام امام رضا(ع) و انتقال بهتر معانی مورد نظر ایشان(ع) در قصیدۀ مزبور تبیین و تحلیل نماید. برآیند پژوهش نشان میدهد امام(ع)، با به کارگیری اسلوب خِطابی و پیریزی زیرساختهای تأثیرگذار بلاغی و ادبی، بر بنیادها و آموزههای تربیتی گرانسنگی تأکید دارند؛ بدین منظور در جای جای قصیده، استفادۀ آگاهانه و خلّاقانه از شگردهای کارآمد بلاغی، موجب زیبایی و جذّابیّت اشعار گردیده و کاربرد فنونی نظیر: تکرار، تلمیح، تمثیل، آشنایی زدایی، ندا، ندبه، مراعات النظیر، مذهب کلامی، استفهام تقریری، ارسال مَثَل، ایضاح بعد از ابهام، حُسن خِتام و غیره به برجسته سازی گمراهیِ ناشی از غرور، طمع ورزی، ستمگری و عدم صیانت زبان نظر دارد، ضمن آن که توجّه مخاطبان را از طریق بیان تصویری مفاهیم انتزاعی و استخدام واژگان عاطفی و انسانی- همراه با ارائه دلایل منطقی- به مرگاندیشی و بیدار کردن وجدانهای خفته معطوف میسازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| امام رضا(ع)؛ قصیده هائیّه؛ آرمانشهر رضوی؛ تحلیل ادبی و بلاغی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 800 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 595 |
||