تحلیل مکانی و زمانی توفان های تندری در دشت اردبیل | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 11، دوره 51، شماره 1، بهار 1398، صفحه 149-162 اصل مقاله (1.49 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2019.262725.1007256 | ||
| نویسندگان | ||
| سحر نصیری قلعه بین1؛ برومند صلاحی* 2؛ علی اکبر رسولی3؛ فرامرز خوش اخلاق4 | ||
| 1دانشجوی دکتری اقلیم شناسی سینوپتیک، دانشگاه محقق اردبیلی | ||
| 2استاد گروه آموزشی جغرافیای طبیعی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی | ||
| 3استاد سنجش از دور، دانشگاه تبریز | ||
| 4استاد دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| توفانهای تندری، بهدلیل رفتار بسیار نامنظم در ابعاد مکانی و زمانی، در منطقة شمال غرب ایران از پدیدههای آب و هوایی حائز اهمیت بهشمار میروند، زیرا این نوع بارشها نقش بسیار مهمی در فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی مانند تولید محصولات کشاورزی، استفاده از زمین زراعی، و مدیریت منابع آب دارند. در این پژوهش، بهمنظور شناسایی الگوهای سینوپتیک توفانهای تندری طی بازة زمانی 1961-2016، از دادههای ایستگاهی بارش شدید بیش از 50 میلیمتر و دادههای فشار ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال استفاده شده است. روش نقشههای خودسازماندهSOM و آزمون پتیت در نرمافزار Rبهمنظور شناسایی الگوهای بارش بهکار گرفته شده است. براساس نتایج، نُه الگوی جوی در تراز 500 هکتوپاسکال نشان داده شده و تصاویر مربوط به هر الگو در نرمافزار Grads ترسیم شده است. این الگوها نشان میدهند که در بارشهای شدید بهاره رخداد بلوکینگ امگاییشکل، تشکیل ناوة عمیقی بر روی شمال خزر، و پدیدة بلوکینگ رکس؛ در الگوهای تابستان بلاکینگ حلقة آتش و بلاکینگ کمفشار بریده؛ در الگوی زمستان بلوکینگ رکس؛ و در الگوی پاییز یک ناوة عمیق در بخش شمالی ایران و بلوکینگ کمفشار بریده دیده میشود. بیشترین درصد بارش متعلق به الگوی B3 با 45درصد فراوانی و کمترین مقدار بارش متعلق به الگوی A1 با 20درصد است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اردبیل؛ الگوهای گردش جوی؛ توفان تندری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,227 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 683 |
||