مدیریت زهاب شبکههای آبیاری و زهکشی جنوب غربی استان خوزستان | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 20، دوره 51، شماره 2، اردیبهشت 1399، صفحه 525-539 اصل مقاله (1.79 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2019.274004.668107 | ||
| نویسندگان | ||
| مجید شریفی پور* 1؛ عبدالمجید لیاقت2؛ عبدعلی ناصری3؛ حامد نوذری4؛ محمود حاجیشاه5؛ محسن زرشناس6؛ حمید هویزه7؛ منوچهر نصری8 | ||
| 1استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه لرستان | ||
| 2استاد گروه آبیاری و زهکشی، دانشگاه تهران | ||
| 3استاد دانشگاه شهید چمران اهواز | ||
| 4استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه بوعلی سینا همدان | ||
| 5کارشناس ارشد، مهندسین مشاور سازآب پردازان | ||
| 6کارشناس ارشد مهندسین مشاور سازآب پردازان | ||
| 7عضو هیأت علمی/ مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان | ||
| 8استادیار گروه شیلات دانشگاه لرستان | ||
| چکیده | ||
| شوری خاک و آب زیرزمینی شور و کمعمق، زهکشی و در نتیجه تولید زهاب شور را در اراضی فاریاب جنوب استان خوزستان اجتنابناپذیر ساخته است. با توجه به گسترش سطح شبکههای آبیاری و زهکشی، ضروری است که مدیریت زهاب شبکههای آبیاری و زهکشی احداثشده یا در حال احداث (مجموعاً 340 هزار هکتار) واقع در جنوب خوزستان و غرب رودخانه کارون به عنوان یک طرح جامع مطالعه شود. مدیریت زهاب به کمیت و کیفیت آن، که مرتباً در حال تغییر بوده، وابسته است. بنابراین مدلی توسعه داده شد که بتواند کمیت و کیفیت زهاب شبکههای آبیاری و زهکشی را در طول دوره بهرهبرداری پیشبینی کند. این مدل با استفاده از یک مزرعه پژوهشی 25 هکتاری اعتبارسنجی شد. شوری زهاب شبکههای آبیاری و زهکشی پیشبینی شده، مبنای تصمیمگیری برای روش استفاده مجدد قرار گرفت. بر اساس پیشبینیهای صورت گرفته با این مدل، کیفیت زهابهای حاصله از طرحهای حوضه جنوب کرخه و غرب کارون، به جز کشت و صنعتهای نیشکر، حداقل تا 10 سال برای کشت گیاهان زراعی مقاوم به شوری مناسب نیست و دفع آنها اجتنابناپذیر است. در خصوص زهابهای با کیفیت مناسبتر، گزینههای استفاده مجدد مانند کشت گیاهان مقاوم به شوری و توسعه منابع طبیعی برای جلوگیری از طوفانهای گرد و غبار میتواند در دستور کار قرار بگیرد. به نظر میرسد تخلیه زهاب به خلیج فارس کمترین ضرر زیستمحیطی را از بین گزینهها در بر خواهد داشت. در مطالعه حاضر، محتوای فسفر زهابها 7/0- 043/0 و نیتروژن 28-2/2 میلیگرم بر لیتر اندازهگیری شد که در مورد نیتروژن مقادیر بسیار بالاتری را نسبت به خور ماهشهر (محل تخلیه) نشان داد. هرچند به نظر میرسد تخلیه زهاب به خلیج فارس سبب رهاسازی مقادیر بالای نیتروژن به آن میشود، اما با توجه به پایین بودن مقدار فسفر این زهابها، نیتروژن اضافی وارد چرخه تولید نشده و موجب یوتریفیکاسیون نمیشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شوری؛ استفاده مجدد از زهاب؛ گیاهان مقاوم به شوری؛ بیابان زدایی؛ گرد و غبار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,937 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,298 |
||