آرمانشهر ایرانی- اسلامی از منظر نظامی گنجوی | ||
| نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان | ||
| مقاله 6، دوره 9، شماره 1 - شماره پیاپی 16، فروردین 1398، صفحه 131-166 اصل مقاله (901.42 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jstmt.2019.72132 | ||
| نویسندگان | ||
| آیدا کیانفر* 1؛ حمیدرضا صارمی2 | ||
| 1دانشگاه تربیت مدرس | ||
| 2شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| آرمانشهر درک ذهنی تولید شده توسط هر جامعه نسبت به موقعیت خود در تاریخ و فرهنگ محسوب میگردد و یکی از موضوعاتی است که در دورههای مختلف، گاه به شکل متن ادبی، گاه به معنای نظامی اجتماعی- سیاسی و گاه مکانی غیرممکن و دست نیافتنی و گاه ممکن مطرح شده است، اما ترسیم آن برحسب زمان و مکان جلوهای گوناگون پذیرفته است. در ایران، از زمان باستان تا تمدن اسلامی، این اندیشه از سوی بسیاری متفکرین و اندیشمندان به صورت های متنوع مطرح شده است که تبیین تصویری روشن از آن، میتواند نقش بسزایی در تولید مدل آرمانشهر ایرانی- اسلامی و کاربست آن به عنوان سنجهی میزان مطلوبیت شهرهای امروز داشته باشد. در این راستا، در پژوهش حاضر، آرمانشهر در تمدن ایرانی-اسلامی با اتکا بر آرا نظامی گنجوی، مورد واکاوی قرار گرفته است. هدف اصلی تدوین چارچوب مفهومی دیدگاه این شاعر و اندیشمند در ارتباط با مفهوم آرمانشهر با تاکید بر نقش آن در شهرسازی ایرانی-اسلامی بوده است. از این حیث، با بهرهگیری از روش پژوهش تحلیل محتوی کیفی، به تبیین مفاهیم آرمانشهر نظامی در منظومهی دو گانه اسکندرنامه شامل شرفنامه و اقبالنامه پرداخته شده است. سپس ارتباط میان مفاهیم در مدل مفهومی آرمانشهر ایرانی-اسلامی، با استفاده از تکنیک فراتحلیل بیان گردید. از نتایج کاربست این رهیافت در آثار دیده شده برمیآید که، آرمانشهر اسلامی- ایرانی، فارغ از ابعاد زمانی-مکانی با مرکزیت انسانِ اوتاد بر مفاهیم حکمت و عدالت استوار است که، به عنوان نمودی ایدهآل برای شهرهای امروز بر پایه شرایط و زمینه آنها است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| "آرمانشهر "؛ "نظامی گنجوی"؛ "آرمانشهر نیکان"؛ " آرمانشهرایرانی- اسلامی"؛ "عدالت" | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,916 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,026 |
||