ارزیابی شبکه آبیاری با مفاهیم کلاسیک و جدید راندمان آبیاری (مطالعه موردی: شبکه حمودی خوزستان) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 5، دوره 50، شماره 3، مرداد 1398، صفحه 567-579 اصل مقاله (883.78 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2018.125311.667237 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد جواد نحوی نیا1؛ عبدالمجید لیاقت* 2؛ فریبرز عباسی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران و استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، اراک، ایران | ||
| 2استاد، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 3استاد پژوهش، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این تحقیق به منظور ارزیابی شبکه حمودی در سطح 3079 هکتار از دیدگاه مفاهیم کلاسیک و جدید راندمان آبیاری انجام شد. بدین منظور ابتدا ورودیها (آبیاری، بارش، آزادسازیهای کانال) و خروجیهای اصلی آب (تبخیر تعرق واقعی محصول، زهاب خروجی و نشت از کانال انتقال) طی سالهای هیدرولوژیکی 1385 تا 1388 اندازهگیری یا برآورد شدند. سپس اقدام به برآورد راندمان آبیاری شبکه با استفاده از مفاهیم کلاسیک (راندمان کاربرد) و نئوکلاسیک (راندمان خالص و مؤثر) گردید. در نهایت سناریوهای مختلف تخصیص آب با لحاظ مفاهیم جدید راندمان مورد ارزیابی قرار گرفت. سناریوهای مورد ارزیابی شامل سه سناریوی 65، 75 و 85 درصد تأمین نیاز آب مصرفی و دو سناریو بر اساس مفاهیم جدید شامل تأمین کامل نیاز آبی گیاه و تأمین درصدی از نیاز آبی که عملکرد محصول کاهش معنیداری پیدا نکند، میباشد. نتایج نشان داد که در شبکه آبیاری حمودی به دلیل جریانهای زیرزمینی جانبی از اراضی مجاور و نشت از کانالها، آبهای خروجی به طور متوسط سالانه 16 درصد بیشتر از آبهای ورودی میباشد. راندمان توزیع، کاربرد و کل شبکه به ترتیب 68، 53 و 44 درصد برآورد شد که بیانگر عملکرد آبیاری پایین در شبکه آبیاری حمودی میباشد. علیرغم حجم آب مصرفی زیاد شبکه، تبخیر و تعرق واقعی 19درصد کمتر از پتانسیل تبخیر و تعرق اندازهگیری شد، که نشاندهنده وجود تنش آبی و کاهش عملکرد محصول میباشد. ارزیابی سامانههای آبیاری سطحی با روش نئوکلاسیک نشان داد که راندمان خالص (77%) و مؤثر (65%) بیشتر از راندمان کلاسیک (53%) میباشند. نتایج این تحقیق نشان داد که با اعمال سناریوهای مفاهیم جدید راندمان میتوان بین 19 تا 47 درصد در تخصیص آب صرفهجویی نمود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شبکه آبیاری؛ راندمان آبیاری؛ ضریب استفاده مصرفی آبیاری (ICUC) و حفاظت آب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,303 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,032 |
||