تحلیل بازنمایی فضاهای جنسیتی در نگارگری دوره ایلخانی بررسی فضاهای جنسیتی شده بر اساس نگارههای جامعالتواریخ و شاهنامه بزرگ ایلخانی | ||
| نشریه هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی | ||
| مقاله 6، دوره 24، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 57-68 اصل مقاله (13.79 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfava.2018.257734.665941 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم کلبادی نژاد* 1؛ آرمان مسعودی2 | ||
| 1استادیار گروه تاریخ و باستان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی | ||
| 2باستانشناس دوران اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی | ||
| چکیده | ||
| نوشتار حاضر تلاشی است تا بر اساس نگارههای برجای مانده از دوره ایلخانی، فضاهای جنسیتی بازنمایی شده در آن شناسایی و نسبتِ حضور زنان و مردان مورد مداقه قرار گیرد. در این راستا، نگارههای دو نسخه مهم برجای مانده از این دوره، جامعالتواریخ و شاهنامه بزرگ ایلخانی بررسی شده است. نگارههای جامعالتواریخ، گویای تاریخ مغولان و نگارههای شاهنامه بزرگایلخانی، به تاریخ اساطیری ایران اشاره دارد. طبقهبندی نگارهها به مثابه مواد فرهنگی و توجه به فرایند زمانی، از ویژگیهای روششناختی باستانشناسی این پژوهش به شمار میرود. با استناد به این موارد، فضاهای بازنمایی شده در دو ساحت کلی فضای غیریکجانشینی (اردوهای مغول) و فضای شهری، تفکیک و به موضوعات مختلف در فضاهای عمومی و خصوصی در هر یک از نگارهها پرداخته شده است. حاصل پژوهش اینکه در نگارههایی که به تاریخ مغولان اشاره دارد، نقش زنان در فضاهای گوناگون بسیار پررنگتر است و نمیتوان فضای طرد شده جنسیتی را در آن بازشناخت. در حالیکه زنان در نگارههایی با موضوع تاریخ ایرانی، عموماً دارای نقشی منفعلانه و تنها در جایگاه نظارهگر در روزنههای معماری بازنمایی شدهاند. ایوان، پرده و پنجرههای مشبک، از جمله نشانهای فضایی است که یادآور حضور زنان است. بنابراین فضاهای شهری و ساختمانی که در نگارهها بازنمایی شدهاند، از تفکیکپذیریهای جنسیتی بیشتری نسبت به فضاهای اردویی برخوردار است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایلخانی؛ فضاهای جنسیتی؛ نگارگری؛ جامعالتواریخ؛ شاهنامه بزرگ ایلخانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,536 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,945 |
||