مواضع و عملکرد مراجع تقلید و روحانیت شیعه با کاپیتولاسیون و تبعید امام خمینی (ره) | ||
| پژوهش در تاریخ | ||
| مقاله 4، دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 16، تابستان 1394، صفحه 96-113 اصل مقاله (215.45 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| حسینعلی قربانی1؛ مهدی زمانی2 | ||
| 1دانشجوی دوره دکتری تاریخ انقلاب اسلامی پژوهشکده امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی | ||
| 2کارشناس ارشد تاریخ اسلام دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| با وفات آیتالله بروجردی مرجعیت شیعه دچار تکثر شد. تصور حاکمیت این بود که کثرت مراجع تقلید از قدرت، نفوذ و بالتبع ایستادگی آنان خواهد کاست، اما بر خلاف این گمان از آغاز دهه چهل تا طرح کاپیتولاسیون مجتهدین طراز اول به پیشقدمی امام خمینی (ره) در برابر برنامه های خلاف قانون و شرع حاکمیت ایستادگی کردند که بارزترین آنها اصلاحات ارضی و انجمنهای ایالتی و ولایتی بود. مسأله اصلی پژوهش چگونگی مواجهه مراجع تقلید شیعه با طرح کاپیتولاسیون است و چرایی این نکته که اتحاد سابق مراجع در زمان طرح لایحه کاپیتولاسیون تکرار نشد و در مقابل، آنان با یک اقدام تقریبا هماهنگ نسبت به تبعید امام خمینی (ره) واکنش نشان داده و با اقداماتی که به عمل آوردند، زمینهساز اقامت ایشان در نجف اشرف شدند. مدعای پژوهش این است که اگرچه مرام و مسلک سیاسی متفاوت علما و همچنین سیاست سخت حاکمیت در برخورد با مردم و به ویژه حمله به فیضیه سبب عدم اتحاد و جدایی مراجع تقلید شد اما تبعید امام خمینی (ره) بار دیگر زمینه همکاری و اتخاذ تصمیم واحد از سوی آنان با هدف حفظ جایگاه و اعتبار روحانیت شیعه در برابر حاکمیت را فراهم آورد. این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی متکی به اسناد و مدارک دست اول تاریخی به واکاوی این مسئله پرداخته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کاپیتولاسیون؛ مراجع تقلید؛ تبعید امام خمینی (ره)؛ روحانیت شیعه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 806 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,226 |
||