ملاحظاتی در باب تاریخنویسی شاهزادههای قاجاری (مطالعه موردی تاریخنویسی محمودمیرزا) | ||
| پژوهش در تاریخ | ||
| مقاله 1، دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 16، تابستان 1394، صفحه 11-62 اصل مقاله (418.87 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسنده | ||
| مریم عزیزیان | ||
| دانشآموخته دکتری تاریخ اسلام از دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| تاریخنویسی ایران در عصر قاجار، حوزهای است که به رغم اهمیت آن، تا کنون مورد پژوهشهای شایسته و همه جانبهای قرار نگرفته است. این خلأ به ویژه در مورد تاریخنویسی شاهزادگان قاجاری بیشتر دیده میشود. محمود میرزا یکی از این شاهزادگان قاجاری بود که چندین متن تاریخی را به رشته تحریر درآورد. این مقاله قصد دارد علاوه بر شناخت ویژگیهای تاریخنویسی او در زمینه تکنیک(نقشه) تألیف و هدف تالیفِ دو کتاب تاریخ صاحبقرانی و اخبار محمدی، جایگاه او را در میان تاریخ نویسان دوره نخست قاجاریه و شاهزادگان قاجاری بشناسد. روش این پژوهش بر اساس واکاوی، نحوه چینش و تنظیمِ گزارشهای تاریخیِ متون محمودمیرزا و نیز مقایسه دیباچهها و گزارشهای آن دو با متون تاریخی معاصر و چند متن از دیگر شاهزادگان قاجار است. نتیجه نشان داد محمودمیرزا در تنظیم دیباچهها، از دو کتاب احسن التواریخِ ساروی و مآثر سلطانیهی دنبلی به یک میزان الگوبرداری کرده است. قصد ظاهری و اولیهی محمود میرزا در هر دو متن، نگارش دو اثر تاریخی به سبک و شیوه سادهنویسی و به دور از مغلق نویسی است که چندان موفق نبود. هدف مهمتر وی، مشروعیتسازی برای خاندان قاجاریه و پادشاه وقت آن، فتحعلیشاه است که این امر به ویژه در واکنش نویسنده به شکست سنگین حکومت قاجار از دولت روسیه دیده میشود. با این وجود، شیوههای مشروعیتسازی در این دو متن، متفاوت از هم انجام شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تاریخنویسی؛ قاجاریه؛ فتحعلیشاه؛ محمود میرزا؛ اخبار محمدی؛ تاریخ صاحبقرانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 545 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,460 |
||