واکاوی همدید مخاطرۀ تگرگ در شهرستان بجنورد | ||
| مدیریت مخاطرات محیطی | ||
| مقاله 2، دوره 5، شماره 4، زمستان 1397، صفحه 339-358 اصل مقاله (1.23 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی کاربردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhsci.2019.273487.431 | ||
| نویسندگان | ||
| سعید بازگیر* 1؛ علیرضا ایلدرمی2؛ قربان صابر3؛ احمد ارشادی4؛ حمید نوری5 | ||
| 1استادیار و عضو هیأت علمی گروه جغرافیای طبیعی، دانشکدۀ جغرافیا، دانشگاه تهران | ||
| 2دانشیار و عضو هیأت علمی گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر. | ||
| 3دانشجوی دکتری پژوهشکدۀ انگور و کشمش، دانشگاه ملایر. | ||
| 4دانشیار و عضو هیأت علمی گروه علوم باغبانی، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینای همدان. | ||
| 5استادیار و عضو هیأت علمی گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر. | ||
| چکیده | ||
| تگرگ یکی از مخاطرات جوی است که بهسبب ناپایداریهای جوی توسط ابرهای کومولونیمبوس و فعالیت شدید توفانهای تندری بیشتر در فصلهای بهار و پاییز رخ میدهد. بیشترین خسارت، ناشی از بارش تگرگ در بخش کشاورزی است که همهساله مقدار زیادی از محصولات باغی و زراعی در اثر این پدیدۀ مخرب از بین میرود. در این مطالعه بهمنظور بررسی و تحلیل همدید سازوکار مؤثر بر شرایط رخداد تگرگ در شهرستان بجنورد از روش تحلیل خوشهای طی دورۀ آماری (1396- 1356) استفاده شده است. چهار الگو در شکلگیری تگرگ شناسایی شد: 1. کمفشار دریای خزر؛ 2. کمفشار پاکستان/ پرفشار آزور؛ 3. پرفشار دریای خزر/ کمفشار عربستان؛ 4. پرفشار شمال دریای خزر/ کمفشار پاکستان. نتایج نشان داد که بیشترین فراوانی پدیدۀ تگرگ در ماههای فروردین و اردیبهشت در منطقه رخ داده است. در یک جمعبندی میتوان گفت تشکیل سامانههای کمفشار و پرفشار در شمال و جنوب منطقه و تقویت جریانهای نصفالنهاری روی منطقه که سبب فرارفت رطوبت دریاهای عمان و خزر در ترازهای 850 و 700 هکتوپاسکال میشود در بیشتر الگوها سبب تقویت حرکات صعودی و جو ناپایدار و تشکیل پدیده تگرگ شده است. از طرف دیگر ریزش هوای سرد عرضهای بالا و صعود هوای گرم عرضهای پایین روی منطقه در تشدید شیو دمایی و تقویت صعود روی منطقه از دیگر عوامل رخداد تگرگ بوده است. همچنین بیشترین رخداد تگرگ زمانی رخ داد که الگوی کمفشار پاکستان و پرفشار آزور بر منطقه استیلا داشتهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الگوی جوی؛ تحلیل خوشهای؛ تگرگ؛ همگرایی شار رطوبت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 959 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,093 |
||