بررسی اقلیمی سامانههای بندالی نیمکرۀ شمالی و ایران | ||
| پژوهش های جغرافیای طبیعی | ||
| مقاله 4، دوره 50، شماره 4، زمستان 1397، صفحه 655-667 اصل مقاله (1.14 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله کامل | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jphgr.2018.247237.1007151 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه عابدی1؛ داریوش رحیمی* 2؛ سید ابوالفضل مسعودیان3؛ محمد صادق کیخسروی کیانی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری اقلیم شناسی، دانشگاه اصفهان | ||
| 2دانشیار اقلیم شناسی، دانشکدة علوم جغرافیایی دانشگاه اصفهان | ||
| 3استاد اقلیم شناسی دانشگاه اصفهان | ||
| 4دکتری اقلیم شناسی دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| سامانههای بندالی پدیدههای مقیاس همدید منطقة برونحارهاند که موجب انقطاع و تضعیف بادهای غربی میشوند و در رخداد فرینهای آبوهوایی نقش مهمی دارند. برای بررسی فراوانی، توزیع زمانی و مکانی سامانهها از دادههای ارتفاع ژئوپتانسیل تراز 500 هکتوپاسکال با تفکیک مکانی˚5/2 × ˚5/2 و تفکیک زمانی ششساعته برای دورة 1951 تا 2012 در نیمکرة شمالی و نمایة فیلترشده (TM) استفاده شد. یافتهها نشان داد که رخدادها در اطلس دو برابر آرام و سه برابر امریکا و غرب اروپا است و کمترین رخدادها در شرق آسیا و شرق اروپا است. همچنین، از نظر زمانی، در اقیانوس اطلس سال 1954 بیشترین و 1968 کمترین و در اقیانوس آرام سال 2011 بیشترین و 1957 کمترین فراوانی رخداد را دارند. در ایران یازده سال بدون رخداد و سال 1975 بیشترین درصد فراوانی مشاهده شد. توزیع فصلی نشان داد بیشترین فراوانی رخداد بهترتیب در فصل تابستان، پاییز، زمستان، و بهار است. رخدادهای بندالی در فصل زمستان بیشتر روی مناطق اقیانوسی و سواحل و در فصل گرم روی مناطق قارهای نیز مشاهده شد. همچنین، مشخص شد که رخداد سامانههای بندالی در 90 موقعیت از 144 طول جغرافیایی با کاهش بارش سالانه در ایران ارتباط معنادار دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ایران؛ سامانههای بندالی؛ نمایة (TM)؛ نیمکرة شمالی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,580 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 804 |
||