بررسی ساختاری آثار گنجینه جیحون | ||
| مطالعات باستان شناسی | ||
| مقاله 11، دوره 10، شماره 2 - شماره پیاپی 18، دی 1397، صفحه 171-184 اصل مقاله (615.07 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jarcs.2019.68537 | ||
| نویسندگان | ||
| صدرالدین طاهری* 1؛ رضا بایرام زاده2 | ||
| 1استادیار گروه پژوهش هنر، دانشگاه هنر اصفهان | ||
| 2دانشآموخته کارشناسی ارشد تاریخ هنر ایران باستان، دانشگاه آزاد اسلامی شبستر | ||
| چکیده | ||
| این نوشتار تلاش دارد با بررسی آثار «گنجینه جیحون» به گونهشناسی این مجموعه و نشانهشناسی بنمایههای هنری آن بپردازد. مهمترین اهداف این پژوهش بررسی فنآوری ساخت و تزیین آثار گنجینه جیحون، دستهبندی آنها بر پایه کاربرد و پیجویی معنای اسطورهای و کهنالگویی بنمایههای هنری آن است. پژوهشگران، این دستساختهها را حاصل هنر بومی ایران میدانند که از درآمیختن تجربه ساکنان فلات ایران با هنر فرهنگهای همجوار (میانرودان، اورارتو، مصر و هند) و هنر اقوام مهاجر آسیایی شکلگرفته است. گستره تاریخی آثار موزهای بررسیشده، میانه دوره هخامنشی (سدههای پنجم و چهارم پ.م) را در برمیگیرد. رویکرد این پژوهش تاریخی باهدف توسعهای، مقایسه تطبیقی ساختار اشیاء برای تبیین گونهشناسی و دستهبندی فرمی آنها، بررسی فنشناختی آثار و نیز نشانهشناسی بنمایههای بهکاررفته در این مجموعه بوده است. در بررسی این اشیاء از دید کاربرد دستکم به 22 گونه متفاوت برمیخوریم: نمونک ارابه، پیکره، درپوش، دسته ظرف، نمونک اسب، آرایه پوشاک، نیمتاج، گوشواره، گردنبند، آویز، دستبند و بازوبند، انگشتری، لوحه آیینی، پوشش سپر، نیام شمشیر، تنگ، کاسه، جام ماهیگون، بست لگام، میله، مهر و سکه. این اشیای زرین و سیمین با فنآوریهایی همچون ریختهگری (قالبگیری)،قلمزنی و چکشکاری، پرچکردن و لحیمکاری ساختهشدهاند. بر روی آثار این گنجینه پنج دسته نقشمایه (انسانی، جانوری، برساخته، گیاهی و هندسی) دیده میشود که با الگوهای آشنای هنر رسمی، فرا نژادی و تلفیقی پا گرفته در دربار هخامنشی همسانی کامل دارند. نشانهشناسی نقشمایههای این مجموعه نشان از کارکرد آیینی و درباری و خاستگاه ایرانی این آثار دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گنجینه جیحون؛ هنر هخامنشی؛ فنشناسی؛ گونهشناسی؛ نشانهشناسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,085 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,984 |
||