عوامل مؤثر بر تولید فضا در نواحی پیراشهری (مطالعۀ موردی: شهر ارومیه) | ||
| پژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری | ||
| مقاله 3، دوره 6، شماره 1، بهار 1397، صفحه 23-54 اصل مقاله (1.2 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی - کاربردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jurbangeo.2018.226411.707 | ||
| نویسندگان | ||
| حسن اسماعیلزاده* 1؛ شمسی صالحپور2؛ زری قاسمیان2؛ ابوذر مظاهری2 | ||
| 1استادیار گروه برنامهریزی و طراحی محیط، دانشگاه شهید بهشتی | ||
| 2دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشگاه خوارزمی | ||
| چکیده | ||
| رشد نظام سرمایهداری به تولید فضاهای سودمحور و ناسازگار با محیطزیست منجر شده است. این وضعیت در محدودههای پیرامون شهر ارومیه، بهطور برجسته مشاهده میشود. در پژوهش حاضر، روند تولید فضا و عوامل مؤثر بر آن در فضاهای پیرامون شهر ارومیه، در بازة زمانی 2000 تا 2014 ارزیابی شده است. این پژوهش به لحاظ نوع، کاربردی بوده و از نظر روش در گروه پژوهشهای ترکیبی (کمی و کیفی) قرار دارد. برای گردآوری اطلاعات از تصاویر ماهوارهای و مصاحبههای عمیق و نیمهساختاریافته استفاده شده و تجزیه و تحلیل دادهها در دو بخش کمی و کیفی، با نرمافزارهای ArcGIS، ENVI و رویکرد تئوری بنیانی صورت گرفت. مشارکتکنندگان پژوهش در بخش کیفی شامل کارشناسان سازمانهای مرتبط در امور شهری و روستایی (اعم از شهرداری، سازمان راه و شهرسازی، ادارة کل منابع طبیعی، سازمان جهاد کشاورزی، استانداری، فرمانداری و...) بوده و روش نمونهگیری آن به صورت غیرتصادفی است. در مرحلة اول پژوهش، فضاهای تولیدشده در فاصلة زمانی سالهای 2000 تا 2014 در پنج کلاس مسکونی، صنعتی، سبز، فضاهای خالی و بایر و ارتباطی طبقه بندی شدند. مطابق نتایج، از سال 2000 تا 2014 حجم فضاهای سبز (730/37 درصد) و فضاهای خالی و بایر (031/34 درصد) روندی کاهشی داشته و در مقابل، بر میزان فضاهای مسکونی (448/24 درصد)، صنعتی (787/3 درصد) و شبکههای ارتباطی (00148/0 درصد) افزوده شده است. این وضعیت، روندی ناپایدار را در اکوسیستم منطقه نشان میدهد. در نتایج تحلیل کیفی، مؤلفههای نظام سرمایهداری، تنوع اقتصادی، حاشیهنشینی، سیاستهای نوسازی، مدیریت ناکارآمد و ضعف قوانین بهعنوان مهمترین عوامل تأثیرگذار بر تولید فضا در نواحی پیراشهری مشخص شدند. بهطورکلی، نتایج این پژوهش، گرایشهای سوداگرانه و رانتجویانه را در نواحی پیراشهری نشان داد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ارومیه؛ اقتصاد سیاسی فضا؛ تولید فضا؛ فضا؛ نواحی پیراشهری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,335 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,630 |
||