شخصیتهای گروتسکی در تذکرۀ یخچالیه | ||
| پژوهشنامه نقد ادبی و بلاغت | ||
| مقاله 8، دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 12، دی 1396، صفحه 131-148 اصل مقاله (480.6 K) | ||
| نوع مقاله: علمی-پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jlcr.2017.65529 | ||
| نویسندگان | ||
| غلامحسین شریفیِولدانی1؛ نجمه زارع بنادکوکی2 | ||
| 1استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان | ||
| 2دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| تذکرۀ یخچالیه نوشتۀ میرزا محمدعلی مذهّبِاصفهانی متخلص به فرهنگ (در جوانی) و بهار (در پیری)، جزو نقیضههای مفصل ادب فارسی است که به شیوۀ تذکرۀ آتشکده از آذر بیگدلی نوشته شدهاست. میرزا مذهّب در اثرش سی شخصیت خلق میکند تا از مدعیان شاعری و یاوهسرایان عصرش انتقاد کند. این شخصیتها از یکسو مشمئزکننده و از سوی دیگر طنزآمیزند و احساسی چندگانه از نفرت و خشم و ترس و طنز را در مخاطب برمیانگیزند. این شیوه که به گروتسک شهرت دارد، در بسیاری از آثار ادبی مشهور دیده میشود. در این مقاله، نویسندگان پس از ذکر تعریفی از نقیضه و کارکردهای آن، به تحلیل شخصیتهای گروتسکی این اثر پرداخته و به این نتیجه رسیدهاند که شخصیتهای تذکرۀ یخچالیه اغلب ناقصالخلقهاند و دچار بیماریهای جنسی (شاهدبازی و امردبازی و حیوانآمیزی و...) هستند؛ به عبارت دیگر، مضمون گروتسکی این تذکره، نخست روابط جنسی نامعقول، و سپس، رذایل اخلاقی چون حماقت و خساست و طمع و دزدی و مردمآزاری است. میتوان گفت کارکرد گروتسک در این اثر، رسوا کردن ذات واقعی زمانه است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تذکرۀ یخچالیه؛ میرزا محمدعلی مذهّبِاصفهانی؛ نقیضه؛ شخصیتپردازی؛ گروتسک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 882 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 980 |
||