ارزیابی تحمل به خشکی نژادگانهای برنج (Oryza sativa L.) با استفاده از شاخصهای تحمل و تجزیۀ نمودار دووجهی | ||
| علوم گیاهان زراعی ایران | ||
| مقاله 21، دوره 48، شماره 3، 1396، صفحه 843-854 اصل مقاله (704.78 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijfcs.2017.215828.654176 | ||
| نویسندگان | ||
| رضا افشاری1؛ عاطفه صبوری* 2؛ مسعود اصفهانی3؛ علی کافی قاسمی4 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه گیلان | ||
| 2استادیار، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه گیلان | ||
| 3استاد، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه گیلان | ||
| 4مربی، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه گیلان | ||
| چکیده | ||
| در این آزمایش بهمنظور شناسایی نژادگان (ژنوتیپ)های برنج متحمل به تنش خشکی با استفاده از شاخصهای تحمل، شمار 31 نژادگان برنج هوازی و 22 رقم برنج غرقابی در شرایط بدون تنش و تنش خشکی با قطع آبیاری سی روز پس از نشاکاری در مرحلۀ بیشینۀ پنجهزنی تا پایان دورۀ رویش نژادگانها در بهار سال 1393 در بخش سنگر- رشت ارزیابی شدند. نتایج نشان داد، چهار شاخص میانگین حسابی (MP)، میانگین هندسی (GMP)، تحمل به تنش (STI) و عملکرد (YI) بیشترین همبستگی را با عملکرد دانه در شرایط بدون تنش (YP) و تنش خشکی (YS) داشتند. گروهبندی نژادگانها با استفاده از تجزیۀ خوشهای همۀ نژادگانها را به سه گروه متحمل، نیمه متحمل و حساس تقسیم کرد. شمار هفت نژادگان شامل IR81024-B-254-1-B، IR82590-B-B-32-2، IR82635-B-B-82-2، IR82639-B-B-140-1 و Panda و رقمهای غرقابی درفک و صدری در گروه متحمل قرار گرفتند، در بین این هفت نژادگان، کمترین افت عملکرد به نژادگانهای IR82590-B-B-32-2، Panda و IR81024-B-254-1-B به ترتیب با 28/1، 28/4 و 86/4 درصد کاهش اختصاص یافت. تجزیه به مؤلفههای اصلی روی شاخصها نشان داد، دو مؤلفۀ اول به ترتیب 58 و 40 درصد (درمجموع 98 درصد) از تغییرات کل شاخصها را توجیه کردند. نمودار دووجهی (بایپلات) بهدستآمده از تجزیۀ گرافیکی ضمن تأیید نتایج تجزیۀ خوشهای، نشان دادند که برترین شاخصها در شناسایی نژادگانهای متحمل، شاخصهای GMP، MP، YI و STI هستند. همچنین برترین نژادگانها در شرایط بدون تنش درفک، IR82639-B-B-140-1، IR82635-B-B-82-2 و IR82590-B-B-32-2 بودند و در شرایط تنش خشکی نژادگانهای IR82590-B-B-32-2، Panda، IR81024-B-254-1-B و درفک برترین نژادگانها بودند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برنج؛ تجزیه به مؤلفههای اصلی؛ تجزیۀ خوشهای؛ کمبود آب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 907 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 659 |
||