بررسی رابطه زمانی خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیکی در حوزه آبریز کرخه | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 6، دوره 4، شماره 3، 1396، صفحه 687-698 اصل مقاله (770.27 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2017.62496 | ||
| نویسندگان | ||
| راضیه کوشکی1؛ محمد رحیمی* 2؛ مجتبی امیری3؛ مجید محمدی3؛ جعفر دستورانی3 | ||
| 1دانشآموختۀ کارشناسی ارشد هواشناسی کشاورزی، دانشکدۀ کویرشناسی، دانشگاه سمنان | ||
| 2دانشیار، دانشکدۀ کویرشناسی، دانشگاه سمنان | ||
| 3استادیار، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه سمنان | ||
| چکیده | ||
| خشکسالی از جمله بلایای طبیعی است که بهشدت تحت تأثیر نوسانات اقلیمی است و مجموعهای از مشکلات پیچیده را در بخشهای مختلف ایجاد میکند. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطۀ زمانی خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیکی در حوضۀ آبریز کرخه است. برای رسیدن به این هدف، از آمار 26 ایستگاه بارانسنج و هشت ایستگاه هیدرومتری استفاده شد. در بخشی از تحقیق برای آگاهی از تأخیر جریانها نسبت به بارشها در حالت واقعی، ضریب همبستگی پیرسون بین بارش و دبی جریان با تأخیرهای زمانی مختلف محاسبه شد. سپس دو شاخص بارش استانداردشده (SPI) و شاخص خشکسالی جریانات رودخانهای (SDI) بهترتیب برای ارزیابی خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیکی انتخاب شدند. مقادیر شاخصها در گام زمانی کوتاهمدت (یکماهه و سهماهه)، میانمدت (ششماهه) و بلندمدت (12ماهه) در نرمافزار DrinC محاسبه شد. همچنین ضریب همبستگی بین دو شاخص SPI و SDI در کل حوضه و دو زیرحوضۀ قرهسو و گاماسیاب بررسی شد. نتایج نشان داد بین ضریب همبستگی بارشـ دبی جریان و دو شاخص SPI-SDI در چهار گام زمانی رابطۀ مستقیم و معناداری در سطح 99 درصد وجود دارد. هر چند در هر چهار گام زمانی (کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت) ضریب همبستگی از سطح معناداری برخوردار است؛ مقدار ضریب همبستگی در حالت بدون تأخیر زمانی نسبت به سایر موارد با تأخیر زمانی بیشتر است. بنابراین، میتوان نتیجه گرفت که خشکسالی هیدرولوژیکی با تأخیر زمانی خیلی کوتاه در حوضۀ آبریز کرخه پس از خشکسالی هواشناسی رخ میدهد. همچنین بهدلیل همسویی ضرایب همبستگی و عدم تأخیر زمانی در هر دو حالت، دو شاخص یادشده بهخوبی شرایط خشکسالی هواشناسی و هیدرولوژیکی را نشان میدهند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حوضۀ آبریز کرخه؛ خشکسالی هواشناسی؛ خشکسالی هیدرولوژیکی؛ همبستگی پیرسون | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,920 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,304 |
||