پهنه بندی آسیب پذیری آب های زیرزمینی با استفاده از مدل DRASTIC و SI در محیط GIS (مطالعۀ موردی: دشت عجب شیر) | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 24، دوره 4، شماره 2، 1396، صفحه 587-599 اصل مقاله (689.52 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2017.61496 | ||
| نویسندگان | ||
| مهسا نخستین روحی* 1؛ محمد حسین رضایی مقدم2؛ توحید رحیم پور1 | ||
| 1کارشناسی ارشد سنجش از دور و GIS، دانشکدۀ جغرافیا و برنامه ریزی، دانشگاه تبریز | ||
| 2استاد گروه ژئومورفولوژی، دانشکدۀ جغرافیا و برنامهریزی، دانشگاه تبریز | ||
| چکیده | ||
| دشت عجبشیر در استان آذربایجان شرقی و در شمال غرب ایران واقع شده است. این دشت تأمینکنندۀ آب شرب، کشاورزی و صنعت شهرستان عجبشیر است. در این تحقیق با توجه به ویژگیهای هیدرولوژی و هیدروژئولوژی منطقۀ مطالعهشده، آسیبپذیری منابع آب زیرزمینی آبخوان در برابر عوامل آلاینده با استفاده از دو مدل DRASTIC و SI در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی پهنهبندی شده است. در مدل DRASTIC از هفت پارامتر شامل عمق سطح ایستابی، تغذیۀ خالص، محیط آبخوان، محیط خاک، توپوگرافی، محیط غیراشباع و هدایت هیدرولیکی برای تهیۀ نقشۀ آسیبپذیری استفاده میشود. در مدل SI نیز پنج عامل عمق آب زیرزمینی، تغذیۀ خالص، سنگشناسی آبخوان، توپوگرافی و کاربری اراضی در ارزیابی آسیبپذیری آبخوان مؤثرند. پس از تهیۀ لایههای اطلاعاتی در محیط نرمافزار ArcGIS و وزندهی آنها، با تلفیق لایههای هر یک از دو مدل، نقشۀ نهایی آسیبپذیری آبخوان نسبت به آلودگی تهیه شد. با توجه به نقشۀ پهنهبندی بهدستآمده از مدل SI، حدود 24/2 درصد از منطقۀ مطالعهشده در محدودۀ آسیبپذیری خیلیکم، 27/5 درصد آسیبپذیری کم، 08/45 درصد آسیبپذیری متوسط تا کم، 09/39 درصد آسیبپذیری متوسط تا زیاد و 3/8 درصد در محدودۀ آسیبپذیری زیاد قرار دارد. بر اساس نقشۀ مدل DRASTIC نیز 48/13 درصد از مساحت منطقۀ مطالعهشده در محدودۀ آسیبپذیری خیلیکم، 43/55 درصد آسیبپذیری کم، 69/28 درصد آسیبپذیری متوسط تا کم و 08/3 درصد در محدودۀ آسیبپذیری متوسط تا زیاد قرار دارد. ارزیابی دو مدل استفادهشده با شاخص کیفی TDS نشان داد مدل SI با ضریب همبستگی 76/0 نسبت به مدل DRASTIC دقت زیادی برای تهیۀ نقشۀ آسیبپذیری منطقه دارد. همچنین با توجه به نقشههای تهیهشده از هر دو مدل و بهمنظور کنترل و جلوگیری از آلودگی بیشتر آبخوان دشت عجبشیر و نگهداری این منابع باارزش برای استفادۀ آیندگان، حفاظت از منابع آب زیرزمینی منطقۀ مطالعهشده توسط مدیران و برنامهریزان ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آب های زیرزمینی؛ آسیب پذیری؛ سیستم اطلاعات جغرافیایی؛ دشت عجب شیر؛ مدل SI؛ مدل DRASTIC | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,879 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,198 |
||