بررسی تأثیرشیب و پوشش سنگریزه بر تولید رواناب و فرسایش خاک با استفاده از شبیهساز باران (مطالعه موردی: حوزه آبخیز پل الماس، اردبیل) | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقاله 10، دوره 48، شماره 1، 1396، صفحه 105-111 اصل مقاله (418.99 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2017.61345 | ||
| نویسندگان | ||
| الناز آذرتاج1؛ علی رسول زاده* 2؛ علی اصغری3؛ اباذر اسمعلی4 | ||
| 1دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی | ||
| 2دانشگاه محقق اردبیلی- دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، گروه مهندسی آب | ||
| 3دانشگاه محقق اردبیلی، انشکده کشاورزی و منابع طبیعی، گروه زراعت و اصلاح نباتات | ||
| 4دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، گروه مرتع و آبخیزداری | ||
| چکیده | ||
| فرسایش خاک یکی از مشکلات اساسی زیستمحیطی در کشورهای در حال توسعه ازجمله ایران میباشد و میتواند آثار مخربی بر اکوسیستم داشته باشد. این پژوهش به منظور بررسی تأثیر پوشش سنگریزهای در شیبهای مختلف بر روی رواناب و هدررفت خاک، در مراتع تخریب یافتهی بالادست سد انحرافی الماس در حوزه آبخیز پل الماس اردبیل صورت گرفت. بدین منظور بعد از بررسیهای میدانی در منطقه مورد پژوهش، سه طبقه شیب (شش، 15 و 22 درصد) در منطقه شناسایی شد. در هر طبقه شیب، تیمارهایی با پوشش سنگریزه صفر، 10، 20 و 30 درصد مد نظر قرار گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی اجرا شد. نتایج نشان داد بیشترین حجم رواناب، مقادیر خاک هدررفته، غلظت رسوب وضریب رواناب مربوط به تیمار شاهد (بدون پوشش سنگی) در شیب 22 درصد و کمترین آنها مربوط به تیمار 30 درصد پوشش سنگی در شیب شش درصد میباشد. همچنین نتایج نشان داد با به کار بردن 30 درصد سنگریزه، حجم رواناب تولیدی نسبت به تیمار شاهد (بدون پوشش سنگی) 96 درصد و هدر رفت خاک 519 درصد کاهش یافت. از طرفی بر اساس یافتههای پژوهش، حجم رواناب تولیدی در شیب 22 درصد، حدود 37 درصد نسبت به شیب 15 درصد و 107 درصد نسبت به شیب شش درصد بیشتر بود. در مجموع پوشش 20 تا 30 درصدی سنگریزه و در شیبهای کمتر از 15 درصد بیشترین تأثیر در کاهش هدررفت خاک، غلظت رسوب و حجم رواناب را داشت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تولید رسوب؛ ضریب رواناب؛ پوشش سنگ ریزه؛ هدررفت خاک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,571 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,355 |
||