مدل سازی آلودگی نیترات از منابع غیرنقطه ای و اولویتبندی زیرحوضه های بحرانی برای مدیریت محیط زیستی حوضۀ آبخیز تجن | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 13، دوره 3، شماره 3، 1395، صفحه 455-464 اصل مقاله (913.89 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2016.60048 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه رجایی1؛ عباس اسماعیلی ساری* 2؛ عبدالرسول سلمان ماهینی3؛ مجید دلاور4؛ علیرضا مساح بوانی5 | ||
| 1دانشجوی دکتری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور | ||
| 2استاد، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور | ||
| 3دانشیار، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان | ||
| 4استادیار، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران | ||
| 5دانشیار، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران | ||
| چکیده | ||
| آلودگیهای غیرنقطهای اهمیت ویژهای در تعیین کیفیت آب و سهم مهمی در تغذیهگرایی آبهای شیرین دارند. از دلایل اساسی این موضوع، وجود مواد مغذی بهویژه نیتروژن و فسفر در غلظتهای زیاد آب است. عامل تغییر کاربری اراضی بهطور ویژهای بر کیفیت آب مؤثر است. بنابراین، درک ارتباط بین کاربری اراضی و آلایندۀ نیترات یک اولویت بهمنظور ارزیابی بار آلودگی نیترات و پیشبینی تأثیر آن بر کیفیت آبهای سطحی است. در این مطالعه از ابزار ارزیابی آب و خاک (SWAT) برای شبیهسازی نیترات طی سالهای 2001ـ 2013 در حوضۀ آبخیز تجن استفاده شده است. نتایج مدل نشان داد بار سالانۀ نیترات طی سالهای 2001ـ 2013 از 31070 کیلوگرم تا 89350 کیلوگرم در خروجی حوضه متغیر است. براساس نتایج بهدستآمده، سهم آلایندۀ نیترات تولیدشده توسط مرتع (7/5 درصد) و جنگل (29 درصد)، بسیار کمتر از نیترات تولیدشده توسط کاربری کشاورزی (64 درصد) است. همچنین در میان کشتهای مختلف کاربری کشاورزی، بهترتیب شالیزارها و باغها بهعنوان منابع اصلی آلودگی نیترات در فصول بهار و تابستان شناسایی شدند. در ادامه، زیرحوضههای بحرانی بهمنظور اولویتبندی مناطق برای مدیریت کیفیت آب منطقه شناسایی شدند. نتایج بهدستآمده از این مطالعه میتواند راهنمای مفیدی بهمنظور حفاظت از اکوسیستم حوضۀ آبخیز تجن در برابر تخریب بیشتر و نیز ترویج توسعۀ پایدار در این منطقه باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حوضۀ آبخیز تجن؛ کاربری اراضی؛ مدل SWAT؛ مناطق بحرانی؛ نیترات | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,771 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,009 |
||