رویکرد آلوسی به تفسیر عرفانی | ||
| مجله ادیان و عرفان | ||
| مقاله 5، دوره 48، شماره 2، 1394، صفحه 227-243 اصل مقاله (219.5 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jrm.2016.58705 | ||
| نویسنده | ||
| محسن قاسم پور* | ||
| دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه کاشان | ||
| چکیده | ||
| ابوالثناء شهابالدین محمود آلوسی بغدادی از مفسران سدۀ سیزدهم هجری و وابسته به طریقت نقشبندیه و مؤلف تفسیر روح المعانی است. یکی از جنبههای مهم این تفسیر، رویکرد مفسر نسبت به سنت تفسیر عرفانی است. آلوسی از گرایشهای عرفانی استقبال کرده و در مواضعی بر اساس تخصص و دانش، روحیات و ذوقیات و احوال بیرونی و نیازهای مخاطبان، به بازتاب آراء مفسران منتسب به عرفان نظری و عرفان سیر و سلوکی اقدام نموده است. دربرابر جریان و سنت تفسیر عرفانی، مواجهه آلوسی با آراء تفسیری عارفان گزینشی است. بر این اساس، کوشش برای توافق بین شریعت و عرفان و برمبنای آموزههای طریقت نقشبندیه روح حاکم بر این نگرش را در سنت تفسیر عرفانی تشکیل میدهد. افزون براین، نباید از مواجهة انتقادی و محققانة وی با برخی آرای دیگر تفسیر عرفانی در روح المعانی، همچون مواجهه با نظریة وحدت وجود ابن عربی غفلت ورزید. این نوع رویاروییها که در جای خود از استقلال و قوت اجتهادی وی در تفسیر به معنای اعم و تفسیر عرفانی به معنای اخص آن حکایت میکند، تنها در پرتو رویکرد ویژة او و با عنایت به مؤلفة دانش و تخصص آلوسی قابل تبیین و تشخیص است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| عرفان اسلامی؛ تصوف؛ نقشبندیه؛ آلوسی بغدادی؛ روح المعانی؛ تفسیر عرفانی؛ ابنعربی؛ قرآن کریم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,678 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,477 |
||