از جاهلیت مکه تا مدنیت مدینه | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| مقاله 4، دوره 48، شماره 2، 1394، صفحه 195-221 اصل مقاله (906.4 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2016.58654 | ||
| نویسنده | ||
| ابوالفضل خوش منش* | ||
| دانشیار گروه علوم قرآن وحدیث دانشگاه تهران | ||
| چکیده | ||
| خداوند متعال ابراهیم خلیل(ع) را مأموریت برافراشتن دیوارهای کعبه و گشودن اولین خانۀ همگانی و بزرگترین منبر جهانی در نقطهای دور از هیاهوهای تمدنی مناطق بینالنهرین و شام و مصر داد. آن «بیت خدا» و «خانۀ همگانی»، ذخیرهای برای آیندۀ دیانت و فرهنگ و معنویت بشر بود و بعدها هستۀ شهری شد که خود، «مادرِ شهرها» نام گرفت. پیامبر(ص) سیزده سال در این شهر که زمینی سخته و سوزان و مردمانی سرسخت و خشن داشت، دعوت و استقامت کرد اما آزارهای دشمنان و مخالفان، او را وادار به ترک مکه و درآمدن به مدینه کرد. او در مدینه توانست دعوت خویش را بگسترَد، میان مهاجر و انصار، پیمان برادری پدید آورَد و با قبایل جزیرةالعرب و سران کشورهای مهم جهان ایجاد ارتباط و مکاتبه کند و در نهایت، تصویری جامع و منشوری از مدنیت مبتنی بر اخلاق و عدالت و معنویت به دست دهد. اجزای سیمای مدینه را در سورههای مختلف قرآن، بهخصوص سورههای مکی میتوان یافت و از بین سورهها، سورۀ حجرات تصویر رسایی از طرح مدینۀ نبوی به ما ارائه میدهد. حال اگر این سوره را کنار سورۀ فتح قرار دهیم، به مقایسهای دست خواهیم یافت که مبیّن انتقال از جاهلیت مکه به فضای مدنیّتِ مدینه و نشانگر عمق کوشش آخرین فرستادۀ الهی برای عائلۀ انسانی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جاهلیت مکه؛ سورههای فتح و حجرات؛ مدنیت اسلامی؛ مدنیت ثقلین؛ مدنیت مدینه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,661 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,035 |
||