ابزارانگاری در علم، راهکاری برای تعارضزدایی میان علم و دین | ||
| مجله علمی " فلسفه دین " | ||
| مقاله 3، دوره 13، شماره 1، 1395، صفحه 43-60 اصل مقاله (321.13 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2016.58589 | ||
| نویسنده | ||
| حسن یوسفیان* | ||
| دانشیار گروه کلام و فلسفة دین مؤسسة امام خمینی (ره) | ||
| چکیده | ||
| ابزارانگاری در علم به دیدگاهی اشاره دارد که نظریههای علمی را چیزی جز ابزاری برای پیشبینی نمیداند. برخی رد پای این دیدگاه را در آثار افلاطون و ارسطو جستوجو کردهاند؛ اما غالباً پیشگامان این نظریه را کشیشانی میدانند که برای دفاع از آموزههای دینی، به اندیشة فرضیهانگاری گزارههای علمی روی آوردند. جرج بارکلی و پییر دوهم را میتوان از مدافعان این دیدگاه بهشمار آورد. بیشتر ابزارانگاران جدید تنها در واژههای نظری (ترمهای تئوریک) این رویکرد را برمیگزینند و قانونهای علمی را ابزاری نمیدانند. ابزارانگاری با بسیاری دیگر از مکاتب علمی فلسفی (مانند پوزیتیویسم، قراردادگرایی، پراگماتیسم و مکتب تحلیل زبانی) پیوند نزدیکی دارد و میان آنها دادوستدهایی برقرار است. برخی با تمسک به این نظریه، تعارض ظاهری میان علم و دین را به اینگونه بر طرف میکنند که گزارههای علمی (برخلاف آموزههای دینی) اساساً از واقعیتی حکایت نمیکنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابزارانگاری؛ ترمهای تئوریک؛ تعارض علم و دین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,157 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 892 |
||