اسرار بلاغی استفهام در قرآن کریم | ||
| ادب عربی | ||
| مقاله 4، دوره 7، شماره 2، 1394، صفحه 61-80 اصل مقاله (1003.32 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jalit.2016.58082 | ||
| نویسندگان | ||
| حسن رضایی هفتادر* 1؛ روح الله شهیدی2؛ سیده راضیه توسل3؛ زینب روستایی4 | ||
| 1دانشیار دانشگاه تهران | ||
| 2استادیار دانشگاه تهران | ||
| 3کارشناس ارشد علوم قرآن و حدیث | ||
| 4استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم | ||
| چکیده | ||
| بلاغت، به معنای مطابقت کلام با مقتضای حال مخاطب، هماره به عنوان یکی از جلوههای اعجاز و هماورد ناپذیری قرآن، مطرح بوده است. علم معانی، در جهت شناخت دقیق ابعاد مختلف بلاغت کلام به صورت عام و کلام الهی به صورت خاص، پدید آمده است. این علم، کلام را به لحاظ افادۀ معانی ثانوی و تبعی، موضوع خود قرار داده و برای این هدف، انواع مختلف کلام، چه خبر و چه انشاء را بررسی میکند. در این میان، انشاء بر این اساس که آیا برای یافتن مطلوبی القا میشود یا نه، به انشای طلبی و غیر طلبی تقسیم میگردد. انشاءهای طلبی، به دلیل افادۀ معانی ثانوی، در علم معانی از اهمیت بالایی برخوردارند. استفهام یکی از اقسام پرکاربرد این انشاء است که در قرآن نیز فراوان یافت میشود و بررسی معانی ثانوی آن بی شک در آشکار نمودن بلاغت و اعجاز قرآن اثرگذار است. بررسی مهمترین جملههای استفهامی قرآن، روشن میسازد که تنها نوزده مورد از استفهامهای قرآن در معنای حقیقی، یعنی طلب علم، به کار رفته و بیشتر آنها در معانی مجازیی چون انکار ابطالی، انکار توبیخی، تقریر، نفی، تعجب، ترغیب و تسویه کاربرد داشتهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بلاغت؛ انشاء طلبی؛ استفهام؛ اغراض ثانوی؛ اعجاز قرآن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 6,556 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,121 |
||