فرهنگ سیاسی علمای سنتی دوران مشروطه؛ با تاکید بر آرای شیخ ابوالحسن نجفیمرندی و محمدحسین تبریزی | ||
| مجلۀ مطالعات جامعهشناختی (نامۀ علوم اجتماعی سابق) | ||
| مقاله 3، دوره 22، شماره 2، 1394، صفحه 63-100 اصل مقاله (517.05 K) | ||
| نوع مقاله: علمی وپزوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jsr.2016.57036 | ||
| نویسنده | ||
| صابر جعفری کافی آباد* | ||
| دانشجوی دکتری جامعهشناسی نظری - فرهنگی | ||
| چکیده | ||
| فرهنگ شامل عقاید و ارزشها و احساسات است. نظامهای فرهنگی از سویی محصول اعمال و باورهای انسانی متعددیاند و از سویی دیگر، در ابعاد مختلف، اعمال و باورهای انسانی را محدود میکنند. سیاست از مهمترین حوزههایی است که فرهنگ نقشی تعیینکننده در آن دارد. میتوان در قالب مفهوم فرهنگ سیاسی، تاثیرات دیرپای عوامل فرهنگی بر مواضع و جهتگیریهای سیاسی را مورد مطالعه قرار داد. این مقاله درصدد بررسی فرهنگ سیاسی علمای سنتی دوران مشروطه بهعنوان جریان سیاسی مستقل است. در مطالعات انجامپذیرفته، کمتر بهطور مستقل به این جریان سیاسی پرداخته شده است و مواضع این جریان غالبا ذیل جریان طرفدار شیخ فضلالله نوری بررسی شدهاند. آثار مکتوب معدودی از نویسندگان متعلق به این جریان در دست است. دو رسالة مشهور متعلق به این جریان، «دلایل براهین الفرقان فی بطلان قوانین نواسخ محکمات القرآن» نوشتة شیخابوالحسن نجفیمرندی دولتآبادی و «کشفالمراد من المشروطه و الاستبداد» نوشتة محمدحسینبنعلیاکبر تبریزی هستند. در تدوین چارچوب مفهومی این پژوهش، از الگویی ترکیبی با محوریت دیدگاههای گابریل آلموند و جی. بینگهام پاول استفاده شده است. در تکمیل این الگو از دستاوردهای صاحبنظرانی چون وربا و لوسین پای و رونالد اینگلهارت و ولزل و ... نیز استفاده شده است. روش تحقیق این پژوهش تحلیل محتوای مضمونی است و در مراحل مختلف طبقهبندی مضامین، از تکنیکهای کدگذاری باز و محوری استفاده شده است. بررسی آثار مذکور بر مبنای چارچوب مفهومی تدوینشده، حاکی از آن است که الگوی واحدی از فرهنگ سیاسی، در ابعاد و مولفههای مختلف، بر دو اثر حاکم است. میتوان گفت مبنای ارزشی هر دو نویسنده، «اقتداری»؛ بهلحاظ ظرفیتهای فرهنگی و سیاسی، رویکرد آنها «انحصارگرایانه»؛ و موضع سیاسی هر دو نویسنده نسبت به وضعیت نظام سیاسی در دوران مشروطه «اعتراضی» است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فرهنگ سیاسی؛ علمای سنتی؛ دوران مشروطه؛ نخبگان؛ نظام سیاسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,804 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,330 |
||