خدا، تأثرناپذیری و رنج: نقد و بررسی آموزۀ تأثرناپذیری الوهی | ||
| مجله علمی " فلسفه دین " | ||
| مقاله 7، دوره 12، شماره 3، 1394، صفحه 567-592 اصل مقاله (580.48 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2015.56362 | ||
| نویسندگان | ||
| میثم مولایی* 1؛ نادر شکراللهی2؛ ام البنین طاعتی جلیسه3 | ||
| 1دانش آموختۀ کارشناسی ارشد فلسفۀ دین از دانشگاه تهران (پردیس فارابی) | ||
| 2عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی | ||
| 3دانشجوی دکتری فلسفۀ اخلاق دانشگاه قم | ||
| چکیده | ||
| در نوشتار حاضر، به این پرسش میپردازیم که «آیا ممکن است خداوند از رنج و درد موجودات، بخصوص انسان، بهواسطۀ شرور در عالم اندوهگین نشود؟». بهنظر میرسد پاسخ مثبت به این پرسش مستلزم ناسازگاری میان کمال اخلاقی و علم مطلق خداوند با تأثرناپذیری او باشد، زیرا علم در اینگونه موارد یعنی فهم حالتهای افراد که در اینجا همان رنج کشیدن بشر از شرور است. بنابراین اگر خدا رنج نمیکشد، چگونه رنج بشر را درک میکند؟ از سوی دیگر کمال اخلاقی خدا مستلزم عشق او به مخلوقاتش است و عشقورزی همدلی میان عاشق و معشوق را منجر میشود. پس چگونه میتوان پذیرفت که معشوق، یعنی انسان، در رنج باشد، اما عاشق از این رنج، هیچ اندوهی به خود راه ندهد؟ اما قائلان به تأثرناپذیری خدا، اشکالهایی را بر فرض تأثرپذیری خدا ایراد کردهاند؛ از جمله اینکه تأثرپذیری خدا با دو مشکل مواجه میشود: اول با تغیرناپذیری در تناقض است و دوم از بهجت کامل خدا میکاهد. در پاسخ به ایرادِ استلزام میان تأثرپذیری و تغییرپذیری میتوان از علم پیشین الهی مدد گرفت و در پاسخ به ایراد «رنج کشیدن و نقص در بهجت خدا» میتوان تبیینی ارائه کرد که بر اساس آن متعلق بهجت الوهی «ذات خدا با تمام کمالات اوست» و اندوه حاصل از رنج دیگری به نقص در کمال ذاتی خدا و در نتیجه کاهش بهجت الوهی منجر نخواهد شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابتهاج ناب خدا؛ تأثرناپذیری؛ تغییرناپذیری؛ خدا؛ رنج و غم؛ شرور اخلاقی؛ علم مطلق؛ محبت و شفقت خدا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,128 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,497 |
||