اولویتبندی زیرحوضهها با استفاده از آنالیز مورفومتری و GIS بهمنظور اقدامات آبخیزداری (مطالعۀ موردی: حوضۀ آبخیز مراوهتپه، استان گلستان) | ||
| مجله اکوهیدرولوژی | ||
| مقاله 9، دوره 2، شماره 1، 1394، صفحه 90-103 اصل مقاله (1.07 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ije.2015.55131 | ||
| نویسندگان | ||
| امید اسدی نلیوان* 1؛ نرگس سقازاده2؛ مریم سلحشور دستگردی3؛ محبوبه بای4 | ||
| 1عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران، دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان | ||
| 2کارشناسی ارشد آبخیزداری دانشگاه اردکان، یزد | ||
| 3کارشناسی ارشد بیابانزدایی دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان | ||
| 4دانشجوی دکتری آبخیزداری، دانشگاه لرستان، خرمآباد | ||
| چکیده | ||
| اولویتبندی زیرحوضهها از مهمترین راهکارهای مدیریت جامع حوضۀ آبخیز و پایداری توسعه است. حفاظت از منابع طبیعی موجود از طریق علامتگذاری زونهای پتانسیل تخریب در سطوح کوچک برای توسعۀ پایدار، نیازی بنیادین محسوب میشود. طرح زونهای پتانسیل تخریب برای اجرای اقدامات حفاظتی آبخیز، بدون برنامهریزی، اقتصادی نیست؛ در نتیجه این پیشنیازی برای پذیرش اولویتبندی زیرحوضههاست. آنالیز مورفومتری بهعنوان روشی کمهزینه و سریع در سالهای اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است. هدف این تحقیق، اولویتبندی زیرحوضههای حوضۀ آبخیز مراوهتپه در استان گلستان با آنالیز مورفومتری و استفاده از GIS است. در آنالیز مورفومتری پارامترهای ضریب فشردگی، ضریب گردی، ضریب شکل، ضریب کشیدگی، فراوانی آبراهه، تراکم زهکشی، نسبت انشعاب، بافت زهکشی، شکل حوضه، طول جریان و طول جریان روی زمینی از طریق ARCGIS و Arc Hydro محاسبه شدهاند که این پارامترها به دو دستۀ پارامترهای خطی (رابطۀ مستقیم با فرسایش) و پارامترهای شکلی (رابطۀ عکس با فرسایش) تقسیم شدند. در نهایت اولویت هر یک از زیرحوضهها با توجه به میانگین کل پارامترهای مورفومتری تعیین شد که از این نظر زیرحوضۀ C3 دچار وضعیت بحرانی، و زیرحوضۀ Cint1 دارای وضعیت مناسب نسبت به دیگر زیرحوضهها بود. مطالعات میدانی نتایج کار را بهخوبی نشان میدهد، چراکه زیرحوضۀ C3 دارای بیشترین حد فرسایش و خاک ضعیف (گروه هیدرولوژیکی C) است. ازاینرو میتوان از این نوع تحقیقات که هم کمهزینه و هم سریعاند بهره گرفت و آبخیزها را بهمنظور اقدامات آبخیزداری اولویتبندی کرد | ||
| کلیدواژهها | ||
| آبخیز مراوهتپه؛ آنالیز مورفومتری؛ اولویتبندی؛ زون پتانسیل؛ مدیریت جامع | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,887 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,598 |
||