کاربرد معیارهای عینی و ذهنی در عوامل موجهۀ جرم | ||
| مطالعات حقوق کیفری و جرمشناسی | ||
| مقاله 4، دوره 1، شماره 1، 1393، صفحه 23-36 اصل مقاله (270.02 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqclcs.2014.54920 | ||
| نویسندگان | ||
| حسین آقائی نیا* 1؛ صادق منتی نژاد2 | ||
| 1دانشیار گروه حقوق جزایی و جرم شناسی دانشگاه تهران | ||
| 2استادیار دانشگاه پیام نور | ||
| چکیده | ||
| تحقق عوامل موجهۀ جرم همانند خود عمل مجرمانه، مستلزم وجود ارکان و عناصری است که آنها را بر اساس دو دسته معیارهای عینی و ذهنی احراز میکنیم. به این معنا که برای توسل به یک عامل موجهۀ جرم ضروری است که شرایط بیرونی مورد نیاز آن دفاع محقق شده باشد (معیار عینی) و از طرف دیگر لازم است شخص مرتکب، دارای عنصر روانی مورد نیاز آن دفاع باشد، یعنی ضروری است وی عمل را با قصد و علم انجام داده باشد. بنابراین یک دفاع موجهۀ کامل عبارت از دفاعی است که هم مجموعه شرایط عینی و بیرونی و هم عناصر ذهنی و درونی در مرتکب جمع شده باشد. اما گاه در عمل دیده میشود که صرفاً یکی از دو دسته عوامل فوق وجود دارد: مثلاً با وجود شرایط بیرونی مربوط به یک عامل موجهۀ، شخص مرتکب فاقد عنصر روانی مورد نیاز است. این بخش از حقوق کیفری، محل تقابل اندیشههای ذهنگرایان و عینگرایان شده و هریک برای خود استدلالی میآورند. در مقابل، گاهی با وجود فقدان شرایط عینی و بیرونی مورد نیاز یک دفاع، شخص مرتکب، عمل ارتکابی را در راستای یک نوع عامل موجهۀ انجام داده است. در این مورد، حقوق کیفری از یک معیار کمکی فرعی یعنی معیار معقولیت کمک میگیرد. به این معنا که اگر در آن شرایط و اوضاع و احوال، رفتار مرتکب، معقول و متعارف باشد، از مسئولیت کیفری رهایی مییابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انسان معقول و متعارف؛ عوامل موجهۀ جرم؛ معیار ذهنی؛ معیار عینی؛ معیار نوعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 8,882 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,132 |
||