قتل ناشی از سرایت: بررسی فقهی و حقوقی | ||
| مجله علمی "پژوهشهای فقهی" | ||
| مقاله 6، دوره 11، شماره 1، 1394، صفحه 115-144 اصل مقاله (325.98 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jorr.2015.54656 | ||
| نویسندگان | ||
| جلال الدین قیاسی1؛ مرتضی میرزایی مقدم* 2 | ||
| 1استادیار دانشگاه قم | ||
| 2دانشجوی دکتری دانشگاه قم | ||
| چکیده | ||
| سرایت جنایت از موضوعاتی است که در بحث قتل مطرح میشود. در اینجا مسئله این است که سرایت، اگر فرجامش مرگ مجنیعلیه باشد، چه حکمی خواهد داشت؟ در جایی که جانی قصد قتل داشته یا جنایتش غالباً سرایتکننده به نفس است، مشکلی وجود ندارد و قتل عمدی است، لکن چالش هنگامی رخ میدهد که نه قصد قتل وجود دارد و نه جنایت غالباً سرایتکننده به نفس است. این موضوع هم در فقه و هم در حقوق امکان بررسی دارد. فقها در این مورد به دو دستۀ مشهور و غیرمشهور تقسیم میشوند. مشهور بر پایۀ ادلهای چون اجماع، بهرهگیری از قاعدۀ ضمان اثر جنایت غیرمأذون، اینکه سرایت ذاتاً کشنده است و سایر قواعد فقهی، حکم به قتل عمدی دادهاند. در حالیکه غیرمشهور با استناد به روایت، عمومات راجع به قتل عمد، بحث قتل عمدی را منتفی و بر قتل شبهعمدی تأکید کردهاند. بررسی ادلۀ هر دو طرف آشکار میکند که دیدگاه غیرمشهور (شبهعمدی تلقی کردن این نوع قتل) با عمومات قتل عمد سازگاری بیشتری دارد. بررسی حقوقی مسئله نیز مشخص میکند که معیارهای حقوقی بر دیدگاه غیرمشهور منطبق است، زیرا نظامهای حقوقی مختلف (فرانسه، انگلیس و ایران ) تنها تا اندازهای از توجه به قصد صریح منصرف شدهاند که بتوان با توجه به رفتار مرتکب که نوعاً، و در برخی نظامها، قطعاً کشنده است، قصد را احراز کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جنایات عمدی؛ سرایت؛ قاعدۀ اثر جنایات غیرمأذون؛ قتل شبهعمد؛ قتل عمدی؛ قصاص | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,221 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,856 |
||